عوارض - بیماری مادرزادی قلب

• بررسی اجمالی

• انواع

• علائم

• علل

• تشخیص

• درمان

• عوارض

• پیشگیری

کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماری مادرزادی قلب در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات بیشتر هستند.

مشکلات رشدی

بسیاری از کودکان مبتلا به بیماری مادرزادی قلب جدی‌تر، در رشد خود با تأخیر مواجه می‌شوند. به عنوان مثال، ممکن است راه رفتن یا صحبت کردن آنها زمان بیشتری طول بکشد. همچنین ممکن است آنها در طول زندگی٬ هماهنگی فیزیکی برایشان دشوار باشد.

برخی از کودکان مبتلا به بیماری مادرزادی قلب نیز دچار مشکلات یادگیری هستند. این مشکلات ناشی از کمبود اکسیژن رسانی در اوایل زندگی است که بر رشد مغز تأثیر می گذارد.

مشکلات یادگیری می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• حافظه ضعیف

• مشکل در بیان خود با استفاده از زبان

• مشکلات در درک زبان دیگران

• دامنه توجه کوتاه و مشکل در تمرکز

• توانایی‌های برنامه ریزی ضعیف

• کنترل ضعیف تکانه - رفتار عجولانه بدون فکر کردن به عواقب احتمالی

اینها می‌تواند منجر به مشکلاتی در تعامل اجتماعی و رفتار در بزرگسالی شود.

عفونت‌های دستگاه تنفسی

خطر ابتلا به عفونت‌های دستگاه تنفسی (RTIs) در افراد مبتلا به بیماری مادرزادی قلب بیشتر است. عفونت‌های دستگاه تنفسی، عفونت ریه و مجاری تنفسی هستند از جمله ذات الریه.

علائم عفونت دستگاه تنفسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• سرفه که می‌تواند شدید باشد و شامل سرفه کردن خلط و مخاط باشد

• خس خس سینه

• تنفس سریع 

• تنگی قفسه سینه

درمان عفونت‌های دستگاه تنفسی به علت آن بستگی دارد. بیشتر آنها توسط ویروس‌ ایجاد می‌شوند و نیازی به آنتی بیوتیک ندارند. عفونت‌های ناشی از باکتری‌ را می‌توان با آنتی بیوتیک درمان کرد.

اندوکاردیت

افراد مبتلا به بیماری مادرزادی قلب همچنین در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به اندوکاردیت هستند. این عفونت پوشش داخلی قلب و دریچه‌ها یا هر دو است. در صورت عدم درمان، می‌تواند باعث آسیب قلبی تهدید کننده زندگی شود. 

علائم اندوکاردیت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تب

• لرز

• از دست دادن اشتها

• سردرد

• درد عضلانی و مفصلی

• عرق شبانه

• تنگی نفس

• سرفه مداوم

اندوکاردیت باید در بیمارستان با تزریق آنتی بیوتیک درمان شود.

این بیماری معمولا زمانی ایجاد می‌شود که عفونت در قسمت دیگری از بدن، مانند پوست یا لثه، از طریق خون وارد قلب شود.

از آنجایی که بیماری لثه به طور بالقوه می‌تواند منجر به اندوکاردیت شود، در صورت داشتن بیماری مادرزادی قلب٬ معاینات منظم دندانپزشکی و رعایت بهداشت دهان و دندان بسیار مهم است.

همچنین به طور کلی توصیه می شود از انجام هر گونه عمل زیبایی که شامل سوراخ کردن پوست مانند تاتو باشد، خودداری کنید.

فشار خون ریوی

برخی از انواع بیماری‌های مادرزادی قلب می توانند باعث شوند فشار خون داخل شریان‌هایی که قلب و ریه‌ها را به هم وصل می‌کنند بسیار بیشتر از حد لازم باشد. این عارضه به فشار خون ریوی معروف است.

علائم فشار خون ریوی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تنگی نفس

• خستگی مفرط

• سرگیجه

• غش

• درد قفسه سینه

• ضربان قلب سریع

از داروهای مختلفی می‌توان برای درمان فشار خون ریوی استفاده کرد.

درباره درمان فشار خون ریوی بیشتر بخوانید.

مشکلات ریتم قلب

کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماری مادرزادی قلب در معرض خطر ابتلا به انواع مختلفی از مشکلات ریتم قلب هستند. این مشکلات ممکن است از قسمت بالای قلب (آریتمی دهلیزی) یا از بطن‌های قلبی (که نگران کننده‌تر هستند) به وجود آیند (آریتمی بطنی).

در حالت استراحت، ضربان قلب طبیعی بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. ممکن است ضربان قلب خیلی آهسته باشد که در این صورت به ضربان ساز نیاز است، یا خیلی تند باشد که ممکن است به دارو یا (به ندرت در کودکان) یک دفیبریلاتور قابل کاشت قلب نیاز داشته باشد تا با شوک الکتریکی به قلب، مشکل ریتم را متوقف کند.

دو ریتم به‌خصوص سریع وجود دارد که از قسمت بالای قلب ایجاد می‌شود و با افزایش سن شایع‌‌تر می‌شود. اینها فیبریلاسیون دهلیزی و فلوتر دهلیزی هستند.

مرگ ناگهانی قلب

خطر کوچکی برای مرگ ناگهانی قلب در افرادی که سابقه بیماری مادرزادی قلب دارند وجود دارد، اما این امر غیر معمول است. شناسایی افرادی که در معرض خطر مرگ ناگهانی قلب هستند دشوار است، اما افرادی که در معرض خطر بالای آریتمی‌های بطنی هستند، معمولاً به یک دفیبریلاتور قابل کاشت قلب مجهز می‌شوند.

نارسایی قلبی

نارسایی قلب زمانی است که قلب نمی‌تواند خون کافی را در بدن پمپاژ کند تا نیازهای بدن را برآورده کند. این مشکل می‌تواند به زودی پس از تولد نوزادی با نقص قلبی مادرزادی شدید رخ دهد، یا به عنوان یک عارضه دیررس هر نوع بیماری مادرزادی قلب درمان شده یا درمان نشده ایجاد شود.

علائم نارسایی قلبی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تنگی نفس هنگام فعالیت یا گاهی اوقات در زمان استراحت

• خستگی مفرط و ضعف

• تورم در شکم، پاها و مچ پا  

درمان‌های نارسایی قلب می‌تواند شامل دارو و استفاده از دستگاه‌های کاشتنی مانند ضربان ساز باشد.

درباره درمان نارسایی قلبی بیشتر بخوانید.

لخته شدن خون

داشتن سابقه بیماری مادرزادی قلب همچنین می‌تواند خطر تشکیل لخته خون در داخل قلب و حرکت آن به سمت ریه‌ها یا مغز را افزایش دهد.

این می‌تواند منجر به آمبولی ریه (وقتی که خون‌رسانی به ریه‌ها مسدود می‌شود) یا سکته مغزی (وقتی که خون‌رسانی به مغز مسدود می‌شود) شود.

از داروها می توان برای پیشگیری، حل یا از بین بردن لخته‌های خون استفاده کرد.

بیماری مادرزادی قلب و بارداری

بسیاری از زنان مبتلا به بیماری مادرزادی قلب می‌توانند بارداری سالمی داشته باشند، اما بارداری فشار اضافی بر قلب وارد می‌کند و می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

اگر بیماری مادرزادی قلب دارید و قصد بچه دار شدن دارید، باید قبل از بارداری با متخصص قلب خود صحبت کنید.

اگر بیماری مادرزادی قلب دارید و باردار می‌شوید، باید از متخصصان با تجربه در درمان زنان باردار با سابقه این بیماری کمک بگیرید.

درباره بیماری مادرزادی قلب در بارداری بیشتر بخوانید.

اگر بیماری مادرزادی قلب دارید و باردار شده‌اید، متخصص قلب شما معمولاً در هفته ۲۰ بارداری برای نوزادتان اکوکاردیوگرام (اکوی قلب) ترتیب می‌دهد. این برای بررسی این است که آیا نوزاد شما علائمی از بیماری مادرزادی قلب دارد یا خیر. اکوی قلب٬ علاوه بر سونوگرافی‌های معمول دوران بارداری شما انجام می‌شود.