بیماری مادرزادی قلب

• بررسی اجمالی

• انواع

• علائم

• علل

• تشخیص

• درمان

• عوارض

• پیشگیری

بیماری مادرزادی قلب یک اصطلاح کلی برای طیفی از نقایص مادرزادی است که بر عملکرد طبیعی قلب تأثیر می‌گذارند.

اصطلاح «مادرزادی» به این معنی است که این بیماری از بدو تولد وجود دارد.

بیماری مادرزادی قلبی یکی از شایع ترین انواع نقص مادرزادی است که تقریباً از هر ۱۰۰ نوزادی که متولد می‌شوند، ۱ نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

چرا این اتفاق می‌افتد

در بیشتر موارد، هیچ علت واضحی برای بیماری مادرزادی قلبی شناسایی نشده است. با این حال، برخی از موارد برای افزایش خطر ابتلا به این بیماری شناخته شده است، از جمله:

• سندرم داون - یک اختلال ژنتیکی که بر رشد طبیعی جسمانی کودک تأثیر می‌گذارد و باعث مشکلات یادگیری می‌شود

• ابتلای مادر به عفونت‌های خاصی مانند سرخجه در دوران بارداری 

• مصرف انواع خاصی از داروها توسط مادر در دوران بارداری از جمله استاتین‌ها و برخی از داروهای آکنه

• سیگار کشیدن یا نوشیدن الکل توسط مادر در دوران بارداری

• ابتلای مادر به دیابت نوع ۱ یا دیابت نوع ۲ که به خوبی کنترل نشده است

• سایر نقص‌های کروموزومی، که در آن ژن‌ها ممکن است از حالت طبیعی تغییر کرده و به ارث برسند.

درباره علل بیماری‌های مادرزادی قلب و پیشگیری از بیماری‌های مادرزادی قلب بیشتر بخوانید.

بسیاری از موارد بیماری مادرزادی قلب قبل از تولد نوزاد در طی سونوگرافی در دوران  بارداری تشخیص داده می‌‌شود. با این حال، همیشه نمی‌توان از این طریق نقایص مادرزادی قلب را تشخیص داد.

علائم و نشانه‌ها

بیماری مادرزادی قلبی می‌تواند باعث ایجاد تعدادی از علائم به خصوص در نوزادان و کودکان شود، از جمله:

• تپش قلب

• تنفس سریع

• تورم پاها، شکم یا اطراف چشم

• خستگی مفرط

• کبودی پوست یا لب‌ها (سیانوز)

• خستگی و تنفس سریع هنگام شیر خوردن نوزاد

این مشکلات گاهی بلافاصله پس از تولد قابل توجه است، اگرچه نقص‌های خفیف ممکن است تا بزرگسالی هیچ مشکلی ایجاد نکند.

درباره علائم بیماری مادرزادی قلب و تشخیص بیماری مادرزادی قلب بیشتر بخوانید.

انواع بیماری‌های مادرزادی قلبی

انواع مختلفی از بیماری‌های مادرزادی قلبی وجود دارد و گاهی اوقات به صورت ترکیبی رخ می‌دهد. برخی از انواع شایع عبارتند از:

• نقایص سپتوم - وقتی که یک سوراخ بین دو حفره قلب وجود دارد (که معمولاً به آن «سوراخ قلب» می‌گویند)

• کوآرکتاسیون آئورت - وقتی که شریان بزرگ اصلی بدن به نام آئورت باریکتر از حد طبیعی است.

• تنگی دریچه ریوی - وقتی که دریچه ریوی، که جریان خون را از محفظه پایین سمت راست قلب به سمت ریه‌ها کنترل می‌کند، باریک تر از حد طبیعی است.

• جابه‌جایی شریان‌های بزرگ - وقتی که دریچه‌های ریوی و آئورت و شریان‌هایی که به آنها متصل شده‌اند جای خود را عوض کرده‌اند.

• رشد ناکافی قلب - وقتی  که بخشی از قلب به درستی رشد نمی‌کند و باعث می‌شود خون کافی در بدن یا ریه‌ها پمپاژ نشود

درباره انواع بیماری‌های مادرزادی قلب بیشتر بخوانید.

درمان بیماری‌های مادرزادی قلب

درمان بیماری‌های مادرزادی قلب معمولاً به نقصی که شما یا فرزندتان دارید بستگی دارد.

نقایص خفیف، مانند سوراخ‌های قلب، اغلب نیازی به درمان ندارند، زیرا ممکن است خود به خود بهبود یابند و مشکل دیگری ایجاد نکنند.

اگر نقص قابل توجه باشد و مشکلاتی ایجاد کند معمولاً جراحی یا اقدامات مداخله‌ای مورد نیاز است. تکنیک‌های جراحی مدرن اغلب می‌توانند بیشتر یا تمام عملکرد طبیعی قلب را بازیابی کنند.

با این حال، افراد مبتلا به بیماری مادرزادی قلبی اغلب در طول زندگی خود نیاز به درمان دارند و بنابراین نیاز به بررسی تخصصی در دوران کودکی و بزرگسالی دارند.

این به این دلیل است که افراد با مشکلات قلبی پیچیده ممکن است به مرور زمان مشکلات بیشتری در ریتم قلب یا دریچه‌های خود پیدا کنند.

اکثر جراحی‌ها و اقدامات مداخله‌ای به عنوان یک درمان قطعی در نظر گرفته نمی‌شوند. توانایی فرد مبتلا برای ورزش ممکن است محدود باشد و ممکن است لازم باشد اقدامات بیشتری برای محافظت از خود در برابر ابتلا به عفونت‌ها انجام دهد.

مهم است که یک فرد مبتلا به بیماری قلبی و والدین یا مراقبانش این مسائل را با تیم پزشکی متخصص خود در میان بگذارند.

درباره درمان بیماری‌های مادرزادی قلب و عوارض بیماری‌های مادرزادی قلب بیشتر بخوانید.

قلب

قلب به ۴ بخش اصلی به نام حفره تقسیم شده است. این حفره‌ها عبارتند از:

• دهلیز چپ (خون برگشتی از ریه‌ها را جمع آوری می‌کند)

• بطن چپ (حفره پمپاژ اصلی بدن)

• دهلیز راست (خون برگشتی از رگ‌های بدن را جمع آوری می‌کند)

• بطن راست (خون را به ریه‌ها پمپ می‌کند)

همچنین ۴ دریچه وجود دارد که نحوه جریان خون در قلب و سراسر بدن را کنترل می‌کند. این دریچه‌ها عبارتند از:

• دریچه میترال (جداکننده دهلیز چپ از بطن چپ)

• دریچه آئورت (جداکننده بطن چپ از شریان اصلی، آئورت)

• دریچه سه لتی (جداکننده دهلیز راست از بطن راست)

• دریچه ریوی (جداکننده بطن راست از سرخرگ ریوی به ریه)

اگر هر یک از این حفره‌ها یا دریچه‌ها در حالی که جنین در رحم است به درستی رشد نکند، ممکن است بیماری مادرزادی قلب رخ دهد.