Add a Title
تروما چیست؟
تروما زمانی است که ما رویدادهای بسیار استرسزا، ترسناک یا ناراحتکنندهای را تجربه میکنیم که کنار آمدن با آنها دشوار یا خارج از کنترل ماست. این میتواند یک حادثه یا یک رویداد مداوم باشد که در مدت زمان طولانی اتفاق میافتد.
بیشتر ما در زندگی خود رویدادی را تجربه خواهیم کرد که میتواند آسیبزا تلقی شود. اما همه ما به یک شکل تحت تأثیر قرار نمیگیریم. تروما میتواند در هر سنی اتفاق بیفتد. و میتواند در هر زمانی، از جمله مدتها پس از وقوع رویداد، ما را تحت تأثیر قرار دهد.
در این صفحه میخوانید: |
اگر تحت تأثیر تروما (آسیب روانی) قرار گرفتهاید، مهم است به خاطر داشته باشید که شما به هر شکلی که توانستهاید، جان سالم به در بردهاید. واکنشهای شما، واکنشهایی رایج و طبیعی هستند.
برای اطلاعات بیشتر، صفحه ما درباره «پیامدهای تروما» را مطالعه کنید.
درخواست کمک در هر زمانی بلامانع است؛ حتی اگر مطمئن نیستید که تروما را تجربه کردهاید یا نمیخواهید تجربه خود را با این واژه توصیف کنید.
|
چه تجربیاتی ممکن است تروماتیک (آسیبزا) باشند؟
هیچ قاعدهای در مورد اینکه چه تجربیاتی میتوانند تروماتیک (آسیبزا) باشند وجود ندارد. موضوع بیشتر بر سر نوع واکنش شما به آن تجربیات است.
تجربه تروماتیک (آسیبزا)، یک مسئلهی شخصی است. دیگران نمیتوانند بدانند شما نسبت به تجربیات خود چه احساسی دارید یا اینکه آیا آن تجربه برای شما تروماتیک است یا خیر. ممکن است شما تجربهای مشابه با فرد دیگری داشته باشید، اما به شکلی متفاوت یا برای مدتی طولانیتر تحت تأثیر قرار بگیرید.
تروما میتواند شامل رویدادهایی باشد که در آنها احساس کنید:
ترسیدهاید
مورد تهدید قرار گرفتهاید
تحقیر شدهاید
طرد شدهاید
رها شدهاید
بیاعتبار شدهاید (برای مثال، احساسات یا دیدگاههای شما نادیده گرفته شده یا انکار شده است)
ناامن هستید
بیحامی ماندهاید
به دام افتادهاید
شرمسار هستید
ناتوان هستید
راههایی که ممکن است تروما رخ دهد عبارتند از:
رویدادهای تکمرتبهای یا مداوم
مورد آسیب یا بیتوجهی مستقیم قرار گرفتن
شاهد آسیب دیدن دیگران بودن
زندگی در یک فضای تروماتیک و آسیبزا
تأثیر پذیرفتن از تروما در خانواده یا جامعه، از جمله ترومایی که پیش از تولد شما رخ داده است
برخی گروهها بیشتر از دیگران در معرض تجربه تروما هستند و آن را به دفعات بیشتری تجربه میکنند. از جمله:
مهاجرین
افرادی که خدمت سربازی را گذراندهاند یا در حال خدمت هستند
افرادی که در زندان هستند یا سابقه زندان دارند
پناهندگان و پناهجویان
افراد جامعه LGBTQIA+
افرادی که فقر را تجربه میکنند
برای کسانی از ما که به این گروهها تعلق داریم، عبور از تروما ممکن است دشوارتر باشد. این موضوع میتواند به دلیل کمبود حمایتهای موجود یا به دلیل وجود اَنگ و تبعیض باشد.
صفحات ما درباره «سلامت روان LGBTQIA+» و حاوی اطلاعاتی است که ممکن است به شما کمک کند.
برای آن دسته از ما که به این گروهها تعلق داریم، ممکن است غلبه بر آسیبهای روحی دشوارتر باشد. این میتواند به دلیل کمبود حمایت یا به دلیل انگ و تبعیض باشد.
انواع تروما
تجربیات بسیاری میتوانند تروماتیک (آسیبزا) باشند و همه ما تروما را به روشهای منحصر به فردی تجربه میکنیم. اما گاهی اوقات برخی از تجربیات یا رویدادهایی که منجر به تروما میشوند، در یک دسته قرار گرفته و نام خاصی به آنها داده میشود.
این اصطلاحات معمولاً توصیف میکنند که تروما چگونه بر افراد گروههای خاص یا در موقعیتهای ویژه تأثیر میگذارد. این بخش برخی از این اصطلاحات را توضیح میدهد:
آسیبهای دوران کودکی
ممکن است شما در دوران کودکی خود تروما را تجربه کرده باشید. این تجربیات میتوانند احتمال ابتلای شما به مشکلات سلامت روان در بزرگسالی را افزایش دهند؛ بهویژه اگر حمایتی برای مدیریت تروما نداشتهاید و یا اگر تروما را به صورت مداوم و در یک دوره زمانی طولانی تجربه کردهاید.
|
ترومای جمعی
ترومای جمعی زمانی رخ میدهد که یک رویداد آسیبزا برای تعداد زیادی از افراد بهطور همزمان اتفاق بیفتد.
این بدان معنا نیست که همه کسانی که آن روید اد را تجربه کردهاند، احساس یکسانی نسبت به آن دارند. یا اینکه همه آنها احساس میکنند که این رویداد برایشان آسیبزا بوده است. هر کس همچنان به روش خود با آن کنار میآید.
تجربه ترومای جمعی میتواند به این معنا باشد که شما علاوه بر علائم شخصی، «علائم اجتماعی» را نیز تجربه میکنید. علائم اجتماعی میتواند شامل نحوه برخورد یا واکنش جامعه به آن تروما باشد. برای مثال:
اگر صحبت کردن درباره آن رویداد در جامعه پذیرفته شده نباشد، یا فقط بتوان به روشهای خاصی درباره آن صحبت کرد.
اگر مردم از گروههای خاصی دوری کنند یا علیه آنها تبعیض قائل شوند (گروههایی که ممکن است به ناحق برای آن تروما سرزنش شوند).
سالگردهای یک ترومای جمعی ممکن است منجر به برگزاری مراسمهای یادبود و پوشش رسانهای شود. ممکن است این مراسمها را روشی تسلیبخش برای مدیریت ترومای جمعی بدانید، و یا ممکن است آنها را بسیار دشوار بیابید. احساس شما نسبت به این سالگردها نیز میتواند در طول زمان تغییر کند.
اگر با پوشش رسانهای تروما دستوپنجه نرم میکنید، اطلاعات ما درباره «کنار آمدن با حوادث ناراحتکننده در اخبار» ممکن است به شما کمک کند.
ترومای نسلی
ترومای نسلی یا بیننسلی نوعی از تروما است که در طول نسلهای یک خانواده، فرهنگ یا گروه تجربه میشود. به عنوان مثال، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد فرزندان و نوادگان بازماندگان هولوکاست، نرخ بالاتری از مشکلات سلامت روان را تجربه میکنند.
ترومایی که در گذشته رخ داده، بر سلامت روان نسلهای کنونی تأثیر میگذارد، اما همیشه مشخص نیست که این اتفاق چگونه رخ میدهد.
برخی محققان فکر میکنند تروما ممکن است بر ژنهای ما تأثیر بگذارد، اما احتمال بیشتری دارد که تروما محیطی را که در آن بزرگ میشویم تحت تأثیر قرار دهد. این موضوع میتواند از طریق موارد زیر رخ دهد:
داستانها یا هشدارهایی که نسلهای قدیمیتر درباره تجربیات تروماتیک خود منتقل کردهاند. این کار میتواند شما را نسبت به دنیای اطرافتان محتاط و بدبین کند.
میراث تروما که همچنان بر رفاه و امنیت شما تأثیر میگذارد؛ مانند تأثیرات مداوم استعمار بر سلامت و رفاه رنگینپوستان.
تأثیر تروما بر نحوه تربیت و مراقبت نسلهای گذشته از ما. برای مثال، اگر والدین شما به دلیل تجربه ترومای خود از مکانهای خاصی دوری میکردند، شما نیز ممکن است در آن مکانها احساس اضطراب کنید. این اتفاق زمانی محتملتر است که نسلهای قدیمیتر در زمان نیاز، حمایتی برای تجربیات تروماتیک خود دریافت نکرده باشند.
جراحت اخلاقی
جراحت اخلاقی به معنای احساسی است که وقتی در موقعیتی قرار میگیرید که برخلاف اخلاقیات، ارزشها یا باورهای شماست، به شما دست میدهد.
این وضعیت اغلب در افرادی دیده میشود که در موقعیتهایی بودهاند که مجبور به تصمیمگیریهای بزرگ درباره زندگی دیگران شدهاند.
جراحت اخلاقی ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
کمبود منابع ارائه شده توسط محل کار، دولت یا نهاد حاکم برای درمان برابر همه افراد
شیوههای ایمنی ضعیف
مقررات یا دستورات مسئولانی که به نظر نمیرسد به نفع مردم باشد
رفتار ناایمن یا غیراخلاقی دیگران، به ویژه کسانی که در رأس قدرت هستند
کار کردن در سیستمی که شاهد شکست خوردن آن هستید، اما قدرتی برای اصلاح آن ندارید
این نوع تروما میتواند نگاه شما به جهان، دولت یا سازمانی که در آن کار میکنید را تحت تأثیر قرار دهد. در کنار سایر اثرات تروما، ممکن است:
در زندگی شخصی یا حرفهای خود احساس بیهدفی کنید
احساس جدا شدن از اطرافیان داشته باشید
احساس خیانت، بیگانگی یا شرمساری کنید
کدها و اصول اخلاقی خود را زیر سوال ببرید
اگر جراحت اخلاقی در محل کار رخ داده باشد، ممکن است برای ادامه کار در آنجا نیز دچار احساسات دشواری شوید. در این شرایط درخواست کمک در محیط کار میتواند سخت باشد، زیرا مدیران یا گردانندگان آنجا ممکن است خود بخشی از علت جراحت اخلاقی باشند.
ترومای نژادی
تأثیری که نژادپرستی میتواند بر ذهن و بدن شما بگذارد، گاهی به عنوان ترومای نژادی توصیف میشود.
تعریف جهانی و واحدی برای ترومای نژادی وجود ندارد. برخی افراد از آن برای توصیف تمام اثراتی که مواجهه با نژادپرستی بر نحوه تفکر، احساس و رفتار ما میگذارد استفاده میکنند. برخی دیگر از آن برای توصیف مجموعه خاصی از علائم استفاده میکنند.
اطلاعات بیشتری در مورد آسیب نژادی کسب کنید.
ترومای ثانویه
ترومای ثانویه زمانی رخ میدهد که شما شاهد یک تروما باشید یا ارتباط نزدیکی با آن داشته باشید، اما خودتان مستقیماً آن را تجربه نکنید. گاهی به آن «ترومای نیابتی» نیز گفته میشود.
برای مثال، اگر خبرنگاری هستید که اغلب درباره رویدادهای تروماتیک گزارش میدهید، یا اگر متخصص پزشکی هستید که در بخش اورژانس کار میکنید.
اثرات ترومای ثانویه مشابه تروماهای عمومی است، اما ممکن است متوجه شوید که نسبت به تروما احساس بیتفاوتی پیدا کردهاید یا با آن به عنوان بخشی کاملاً مجزا از زندگی خود برخورد میکنید.
تجربه ترومای ثانویه به اندازه هر نوع دیگر تروما معتبر است و میتواند به همان اندازه بر شما تأثیر بگذارد.
مطالب بیشتر در تروما
اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجیپزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، بهروز میباشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.