top of page

Add a Title

تروما چگونه ممکن است بر من تأثیر بگذارد؟

بیشتر ما در زندگی خود رویدادی را تجربه خواهیم کرد که می‌تواند آسیب‌زا تلقی شود. اما همه ما به یک شکل تحت تأثیر قرار نمی‌گیریم. تروما می‌تواند در هر سنی اتفاق بیفتد. و می‌تواند در هر زمانی، از جمله مدت‌ها پس از وقوع رویداد، ما را تحت تأثیر قرار دهد.

تروما می‌تواند بر هر فرد به شکلی متفاوت تأثیر بگذارد. بنابراین، ممکن است برخی از تجربیات ذکر شده در این صفحه را تشخیص دهید، اما ممکن است تجربیات یا واکنش‌هایی داشته باشید که در اینجا به آن‌ها اشاره نشده است.

به یاد می‌آورم که به عکس‌های آن دورانِ خودم نگاه می‌کردم و هنوز هم حس می‌کنم که می‌توانید یک تغییر بنیادین را در آن‌ها ببینید؛ درخشش چشمانم کم‌سو شده است، انگار که شعلهٔ شادی خاموش شده باشد.

بدن ما چگونه به خطر واکنش نشان می‌دهد

زمانی که احساس استرس یا تهدید می‌کنیم، بدن ما هورمون‌هایی به نام کورتیزول و آدرنالین ترشح می‌کند. این روش بدن برای آماده شدن جهت پاسخ به خطر است و ما کنترلی روی آن نداریم.

این فرایند می‌تواند مجموعه‌ای از اثرات را داشته باشد که گاهی با این نام‌ها شناخته می‌شوند:

  • انجماد - احساس فلج یا ناتوانی در حرکت

  • تسلیم - انجام دادن کاری که به شما گفته شده بدون اینکه توانایی اعتراض داشته باشید

  • مبارزه - جنگیدن، تقلا کردن یا اعتراض کردن

  • فرار - پنهان شدن یا دور شدن از موقعیت

  • تملق - تلاش برای راضی نگه داشتن کسی که به شما آسیب می‌زند

اگر تروما را تجربه کنیم، واکنش‌های بدن ما می‌تواند تا مدت‌ها پس از پایان تروما ادامه یابد؛ به عنوان مثال، زمانی که در موقعیتی قرار می‌گیریم که ما را به یاد آن تروما می‌اندازد. این موضوع می‌تواند بر نحوه تفکر، احساس و رفتار ما تأثیر بگذارد، به‌ویژه اگر بهبودی از تروما دشوار بوده باشد.

با گذشت چهار سال، هنوز هم مشکل‌ساز است؛ نگاه کردن به دنیا به عنوان یک تهدید، گوش‌به‌زنگیِ دائمی، مشکلات خواب و غیره که در نهایت منجر به مسائل شخصی عمیق‌تری می‌شوند.

تروما چه احساسی در ما ایجاد می‌کند

برخی از ما که دچار تروما می‌شویم، ممکن است در حین یا پس از آن، این احساسات را داشته باشیم:

  • خشم

  • کرختی یا دشواری در حس کردن هرگونه احساس قوی

  • احساس اینکه هویت یا درک خود از «کیستیِ خویش» را از دست داده‌اید

  • ترس یا وحشت‌زدگی

  •  سوگ و اندوه

  • نگرانی

  • تحریک‌پذیری (زودرنجی)

  • گیجی و سردرگمی

  • بی‌قراری

  • تردید در مورد اینکه چه نیاز یا خواسته‌ای دارید

  • گوش‌به‌زنگی: زمانی است که شما بسیار هوشیار و مراقب محیط اطراف خود هستید، چون احساس می‌کنید ممکن است اتفاق بدی رخ دهد.

  • شوک یا وحشت

  • شرم

اما همه در طول یا بعد از تروما احساس یکسانی ندارند. احساسات ما می‌تواند در طول زمان، حتی ماه‌ها یا سال‌ها پس از حادثه، تغییر کند. به یاد داشته باشید که هر احساسی که دارید معتبر است - حتی اگر مطمئن نیستید چرا چنین احساسی دارید.

احساس وحشتناکی داشتم، نمی‌توانستم تمرکز کنم. احساس گم‌گشتگی و اضطراب داشتم.

سرزنش خود

وقتی دچار تروما می‌شویم، ممکن است احساس کنیم خودمان مقصر هستیم. این موضوع می‌تواند باعث ایجاد حس شدید شرم یا گناه شود، حتی اگر واقعاً تقصیر ما نبوده باشد.

دلایل احساس سرزنش خود عبارتند از:

  • تلاش ذهن برای معنا بخشیدن به آنچه اتفاق افتاده و پرهیز از درگیر شدن با احساسات طاقت‌فرسای خشم، سوگ یا خیانت

  • یافتن راهی برای بقا در یک موقعیت ناامن یا استرس‌زا، مانند زندگی با کسی که به شما آسیب رسانده است

  • آرزوی اینکه کاش در آن لحظه کار متفاوتی انجام می‌دادید، در حالی که واقعاً توانش را نداشتید

  • سرزنش شدن توسط دیگران یا طوری رفتار کردنِ آن‌ها که گویی مقصر شما بوده‌اید

  • وادار شدن به پذیرش مسئولیتِ اعمالِ فردی دیگر، حتی زمانی که آن فرد بر شما قدرت و تسلط داشته است

مقابله با سرزنش خود می‌تواند بسیار سخت باشد، اما این می‌تواند راهی باشد که ذهنتان برای محافظت از شما انتخاب کرده است. بنابراین، ممکن است زمان ببرد و به حمایت نیاز داشته باشید تا بتوانید کم‌کم احساس متفاوتی پیدا کنید.

شنیدن اینکه «تقصیر تو نبود» از زبان دیگران، ممکن است باعث گیجی یا کلافگی شما شود، هرچند شنیدن آن می‌تواند تسکین‌دهنده نیز باشد.

یک حس درونی وجود دارد که انگار کار اشتباهی انجام داده‌ای؛ یا اینکه خودت باعث اتفاقی که افتاده شدی، یا اینکه باید بهتر با آن کنار می‌آمدی.

عوارض جسمی تروما

تروما می‌تواند به صورت فیزیکی نیز بر بدن ما تأثیر بگذارد. ممکن است موارد زیر را تجربه کنیم:

  • سردرد

  • درد در بخش‌های مختلف بدن

  • لرزش

  • خستگی

  • تعریق

  • تغییر در میزان اشتها یا میل به غذاهای خاص

  • مشکلات حافظه

  • سرگیجه یا تغییر در بینایی

این موارد همچنین می‌توانند منجر به مشکلات سلامت جسمانی بلندمدت مرتبط با استرس شوند. برای اطلاعات بیشتر، بخش «علائم فیزیکی استرس» را مطالعه کنید.

خودم را در درد طاقت‌فرسایی یافتم - جیغ می‌زدم، گریه می‌کردم، می‌لرزیدم، تکان می‌خوردم، هق‌هق می‌کردم و سپس دچار گسستگی می‌شدم.

تجربه‌هایی که ممکن است بعد از تروما داشته باشیم

اثرات جسمی و عاطفی تروما می‌تواند منجر به تجربه‌های خاصی شود، مانند:

  • فلاش‌بک - بازسازی بخش‌هایی از رویداد تروماتیک یا احساس اینکه آن اتفاق همین الان در حال رخ دادن است. این می‌تواند شامل دیدن تصاویر اتفاق، یا تجربه آن از طریق حواس دیگر مثل چشایی، شنوایی یا حس‌های فیزیکی در بدن باشد. به اطلاعات ما در مورد فلش بک مراجعه کنید.

  • حملات پانیک - نوعی پاسخِ ترس که در واقع تشدیدِ بیش از حدِ واکنش بدن به خطر، استرس یا هیجان است. به اطلاعات ما در مورد حملات پانیک مراجعه کنید.

  • گسستگی - راهی که ذهن برای مقابله با استرس شدید انتخاب می‌کند. ممکن است احساس کرختی، گیجی، جدا شدن از بدن یا غیرواقعی بودن دنیای اطراف‌تان را داشته باشید. به اطلاعات ما در مورد تجزیه گسستگی و اختلالات تجزیه‌ای مراجعه کنید.

  • مشکلات خواب - ممکن است در به خواب رفتن یا بیدار ماندن مشکل داشته باشید، شب‌ها احساس ناامنی کنید یا کابوس ببینید. به اطلاعات ما در مورد مشکلات خواب مراجعه کنید.

  • بی‌توجهی به خود - زمانی است که قادر به مراقبت از خود و رفع نیازهای اولیه مانند غذا خوردن، نظافت یا ایمن نگه داشتن خانه نیستید. این ممکن است به دلیل عزت‌نفس پایین یا دشواری در سازگاری با زندگی پس از تروما باشد. تروما ممکن است روال عادی شما را مختل کند. این امر می‌تواند مراقبت از خود را دشوارتر از حد معمول کند. برخی از آسیب‌ها ممکن است ما را در موقعیت‌هایی قرار دهند که منابع محدودی برای برآورده کردن این نیازهای اولیه داشته باشیم.

  • آسیب به خود - وقتی برای مقابله با احساسات بسیار سخت، خاطرات دردناک یا موقعیت‌های طاقت‌فرسا، به خودتان آسیب می‌زنید. به اطلاعات ما در مورد خودآزاری مراجعه کنید.

  • افکار مربوط به خودکشی - از جمله مشغولیت ذهنی با افکار پایان دادن به زندگی، فکر کردن به روش‌های خودکشی یا برنامه‌ریزی برای خودکشی. برای کسب اطلاعات بیشتر، به اطلاعات ما در مورد مقابله با افکار خودکشی مراجعه کنید.

  • سوءمصرف الکل و مواد مخدر - راهی که ممکن است برای مقابله با عواطف یا خاطرات دشوار امتحان کنید.

برای نکاتی در مورد مقابله با عوارض تروما، به صفحه ما در مورد کنار آمدن با تروما مراجعه کنید.

آن حادثه مدام در ذهنم تکرار می‌شد؛ تصاویر، صداها، لمس‌ها و بوهای آن لحظات، روزی چندین بار تکرار می‌شدند. بعدها بود که فهمیدم آنچه تجربه می‌کردم، فلاش‌بک بوده است.

آیا تروما می‌تواند باعث مشکلات سلامت روان شود؟

تروما یکی از علل احتمالی بسیاری از مشکلات سلامت روان است و می‌تواند ما را در برابر ابتلا به آن‌ها آسیب‌پذیرتر کند. اما در مورد اکثر مشکلات سلامت روان، معمولاً علاوه بر تروما، عوامل دیگری نیز دخیل هستند.

برای اطلاعات در مورد هرگونه مشکل سلامت روان که ممکن است تجربه کنید، به بخش «سلامت روان» ما مراجعه کنید.

تروما چه زمانی به PTSD تبدیل می‌شود؟

برخی از مشکلات سلامت روان مستقیماً به دلیل تروما ایجاد می‌شوند. این موارد شامل اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و اختلال استرس پس از سانحه پیچیده (PTSD پیچیده) است.

صرف اینکه تروما را تجربه کرده‌اید، به این معنا نیست که همیشه به این اختلالات مبتلا خواهید شد. علائم تروما می‌توانند بسیار شدید باشند، اما این احساسات اغلب با گذشت زمان کمرنگ می‌شوند.

اگر این علائم پس از گذشت یک ماه برطرف نشدند، یا اگر متوجه شدید که زندگی روزمره شما را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار می‌دهند، ممکن است در حال تجربه PTSD باشید. این یعنی احتمالاً به حمایت بیشتری برای سلامت روان خود نیاز دارید.

برای کسب اطلاعات بیشتر، از جمله محل دریافت کمک، به اطلاعات ما در مورد PTSD و PTSD پیچیده مراجعه کنید.

حدود ۱۰ جلسه با مشاور داشتم... تمام افکاری که مرا می‌ترساند، اضطراب‌ها و حملات پانیک، بی‌خوابی‌ها و کابوس‌ها، خلاصه همه چیز را به او گفتم. او به من کمک کرد بپذیرم که از PTSD رنج می‌برم و یاد بگیرم چگونه همه این‌ها را مدیریت کنم.

تروما (آسیب روحی) چه اثرات دیگری ممکن است روی من داشته باشد؟

اثرات تروما می‌تواند برای مدت طولانی باقی بماند یا به صورت رفت و برگشتی (دوره ای) ظاهر شود. ممکن است در جنبه‌های روزمره زندگی خود دچار مشکل شوید، از جمله:

  • مراقبت از خود

  • حفظ شغل

  • اعتماد به دیگران

  • حفظ دوستی‌ها یا روابط عاطفی

  • به خاطر سپردن چیزها

  • تصمیم‌گیری‌

  • زندگی جنسی

  • کنار آمدن با تغییرات

  • درک تجربه تروماتیک خود در کنار باورهای مذهبی‌تان

  • لذت بردن ساده از اوقات فراغت

در برخی موارد، تروما می‌تواند تأثیر جدی بر توانایی شما در کار داشته باشد. برای کسب اطلاعات در مورد چگونگی کنار آمدن با آن، به صفحات ما در مورد نحوه دستیابی به سلامت روان در محل کار مراجعه کنید.

برخی از ما ممکن است «ایمان» را راهی برای مقابله با تروما بدانیم، اما برخی دیگر ممکن است در آشتی دادن تجربه دردناک خود با باورهای مذهبی‌شان دچار مشکل شوند. 

نحوه تأثیرپذیری شما ممکن است به عوامل دیگری نیز بستگی داشته باشد، مانند:

  • تجربیات قبلی از تروما

  • سایر استرس‌ها یا نگرانی‌ها در آن زمان یا پس از آن

  • آسیب دیدن از سوی افرادی که به شما نزدیک بوده‌اند

  • اینکه آیا کسی در زمان نیاز به شما کمک یا حمایت کرده است یا خیر

زمان بسیار زیادی طول کشید تا شروع به احساس امنیت کنم. با دوستانم در اماکن عمومی بودم و ناگهان صدای اگزوز یک ماشین بلند می‌شد یا غریبه‌ای با صدای کمی بلند دوستش را صدا می‌زد؛ قبل از اینکه حتی بفهمم چه شده، نیمی از مسیر یک حمله پانیک را طی کرده بودم.

مطالب بیشتر در تروما

اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجی‌پزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، به‌روز می‌باشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.

bottom of page