top of page

اطلاعات پزشکی و بهداشتی به زبان ساده برای همه 

Add a Title

آزمایش قند خون

آزمایش گلوکز خون چیست؟

گلوکز خون، سطح گلوکز (قند) خون شما را اندازه‌گیری می‌کند. گلوکز نوعی قند است. گلوکز منبع اصلی انرژی بدن شماست. هورمونی به نام انسولین به انتقال گلوکز از جریان خون به سلول‌ها کمک می‌کند.

مقدار زیاد یا خیلی کم گلوکز در خون می‌تواند نشانه یک بیماری جدی باشد. سطوح بالای گلوکز خون (هیپرگلیسمی) ممکن است نشانه دیابت باشد، اختلالی که می‌تواند باعث عوارض‌ جدی و طولانی مدت شود.

قند خون بالا ممکن است ناشی از شرایط دیگری باشد که می‌تواند بر سطح انسولین یا گلوکز در خون شما تأثیر بگذارد، مانند مشکلات پانکراس(لوزالمعده) یا مشکلات غدد فوق کلیوی.

سطح پایین گلوکز یا قند خون (هیپوگلیسمی) در بین افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که داروهای دیابت خاصی مصرف می‌کنند، شایع است.

برخی از شرایط، مانند بیماری کبد، ممکن است باعث کاهش سطح گلوکز خون در افراد بدون دیابت شود، اما این غیر معمول است. بدون درمان، افت شدید قند خون می‌تواند منجر به مشکلات سلامتی بزرگ از جمله تشنج و آسیب مغزی شود.

نام‌های دیگر: قند خون، خود پایش گلوکز خون (SMBG)، گلوکز پلاسما ناشتا (FPG)، قند خون ناشتا (FBS)، قند خون ناشتا (FBG)، قند خون تصادفی، تست چالش گلوکز، تست تحمل گلوکز خوراکی. OGTT)

آزمایش گلوکز خون برای چه کاری استفاده می‌شود؟

آزمایش گلوکز خون برای تشخیص اینکه آیا سطح قند خون شما در محدوده سالم است یا خیر، استفاده می‌شود. اغلب برای کمک به تشخیص و نظارت بر دیابت استفاده می‌شود.

چرا به آزمایش قند(گلوکز) خون نیاز دارم؟

اگر علائم قند خون بالا یا قند خون پایین را دارید، پزشک ممکن است آزمایش قند(گلوکز) خون را تجویز کند.

علائم قند خون بالا عبارتند از:

علائم پایین بودن قند خون عبارتند از:

  • احساس لرزش 

  • گرسنگی

  • خستگی

  • احساس سرگیجه، گیجی یا تحریک پذیری

  • سردرد

  • ضربان قلب سریع یا آریتمی (مشکل در سرعت یا ریتم ضربان قلب شما)

  • مشکل در دیدن یا واضح صحبت کردن 

  • غش یا تشنج

همچنین اگر در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ هستید، ممکن است نیاز به آزمایش قند خون داشته باشید. اگر:

  • اضافه وزن دارید یا چاق هستید

  • ۴۵ سال یا بیشتر سن دارید

  • سابقه خانوادگی دیابت دارید

  • فشار خون بالا دارید

  • به اندازه کافی ورزش نکنید

  • سابقه بیماری قلبی یا سکته مغزی دارید

  • مبتلا به دیابت بارداری (دیابتی که فقط در دوران بارداری اتفاق می‌افتد) باشید

  • اگر باردار هستید، احتمالاً بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری آزمایش قند خون برای بررسی دیابت بارداری انجام خواهید داد.

در طول آزمایش قند خون چه اتفاقی می‌افتد؟

یک متخصص با استفاده از یک سوزن کوچک از رگ بازوی شما نمونه خون می‌گیرد. پس از وارد کردن سوزن، مقدار کمی خون در یک لوله آزمایش یا ویال جمع آوری می‌شود.

وقتی سوزن داخل یا خارج می‌شود ممکن است کمی احساس سوزش کنید.

برای برخی از انواع آزمایش‌های گلوکز خون، یک مایع قندی می‌نوشید و قبل از گرفتن نمونه خون، ۱ ساعت صبر می‌کنید٬ از جمله:

  • آزمایش چالش گلوکز برای آزمایش دیابت بارداری در بارداری استفاده می‌شود. اگر سطح گلوکز(قند) خون شما بالاتر از حد طبیعی باشد، ممکن است دیابت بارداری داشته باشید. برای تشخیص به آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) نیاز دارید.

  • آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) برای تشخیص دیابت بارداری و دیابت نوع ۲ و پیش دیابت در افرادی که باردار نیستند استفاده می‌شود. یک نمونه خون قبل از مصرف یک نوشیدنی شیرین گرفته می‌شود. سپس مجدداً هر ساعت برای ۲ یا ۳ ساعت آینده از شما نمونه خون گرفته می‌شود.

آیا برای آماده شدن برای آزمون باید کاری انجام دهم؟

اگر پزشک شما آزمایش قند خون ناشتا یا آزمایش تحمل گلوکز خوراکی را تجویز کند، باید حداقل هشت ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید.

سایر آزمایش‌های قند خون نیازی به آمادگی خاصی ندارند. از پزشک خود بپرسید که آیا لازم است قبل از آزمایش گلوکز روزه بگیرید.

آیا آزمایش قند خون خطراتی دارد؟

انجام آزمایش خون خطر بسیار کمی دارد. ممکن است در نقطه‌ای که سوزن وارد شده دردی خفیف یا کبودی داشته باشید، اما بیشتر علائم به سرعت از بین می‌روند.

پس از آزمایش تحمل گلوکز خوراکی، ممکن است احساس سبکی سر داشته باشید. پزشک شما ممکن است به شما پیشنهاد کند که از شخصی بخواهید شما را به خانه ببرد.

نتایج به چه معنا است؟

اگر نتایج شما نشان داد که سطح گلوکز(قند) بالاتر از حد طبیعی است:

ممکن است به این معنی باشد که شما مبتلا به دیابت هستید یا در معرض خطر ابتلا به دیابت هستید.

سطوح بالای گلوکز(قند) نیز ممکن است نشانه‌ای باشد از:

اگر دیابت دارید، سطح گلوکز پایین‌تر از حد طبیعی:

اگر دیابت دارید، سطح گلوکز پایین تر از حد طبیعی ممکن است به این دلایل باشد:

  • عوارض جانبی برخی از داروهای دیابت

  • نخوردن به اندازه کافی، به ویژه پس از مصرف داروی دیابت

  • فعالیت بدنی بیشتر از حد معمول

اگر دیابت ندارید، سطح پایین گلوکز خون:

اگر دیابت ندارید، سطح پایین گلوکز خون ممکن است نشانه‌ای باشد از:

اگر نتایج گلوکز(قند خون) شما طبیعی نیست، همیشه به این معنی نیست که شما یک بیماری پزشکی دارید که نیاز به درمان دارد. برخی داروها و استرس می‌توانند بر سطح گلوکز تأثیر بگذارند.

برای اطلاع از معنای نتایج آزمایش خود، با پزشک خود صحبت کنید.

آیا چیز دیگری در مورد آزمایش قند خون وجود دارد که باید بدانم؟

اگر دیابت دارید، ممکن است لازم باشد هر روز آزمایش قند خون را در خانه انجام دهید تا سطح قند خون خود را مدیریت کنید. دو راه برای انجام این کار وجود دارد:

  • دستگاه اندازه گیری قند خون نیاز دارد که انگشت خود را با دستگاه کوچکی به نام لانست سوراخ کنید. یک قطره خون را روی یک نوار آزمایش می‌ریزید و آن را در یک گلوکز سنج الکترونیکی کوچک قرار می‌دهید که گلوکز موجود در خون شما را اندازه‌گیری می‌کند.

  • مانیتورهای مداوم قند (CGM) - این دستگاه‌ها از یک حسگر کوچک استفاده می‌کنند که زیر پوست خود قرار می‌دهید. هر چند دقیقه یکبار، حسگر سطح قند خون را در مایعات بین سلول‌های شما اندازه‌گیری می‌کند. اگر گلوکز (قند خون) شما خیلی بالا یا خیلی پایین است، قبل از ایجاد تغییراتی برای افزایش یا کاهش سطح قند خون، از یک قند سنج برای بررسی سطح قند خون خود استفاده کنید.

اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجی‌پزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، به‌روز می‌باشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.

bottom of page