top of page

اطلاعات پزشکی و بهداشتی به زبان ساده برای همه 

Add a Title

(ACTH) آزمایش هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک

آزمایش هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) چیست؟

این آزمایش سطح هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) را در خون اندازه‌گیری می‌کند. ACTH هورمونی است که توسط غده هیپوفیز ساخته می‌شود. غده هیپوفیز غده کوچکی است در پایه مغز.

هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) تولید هورمون دیگری به نام کورتیزول را کنترل می‌کند. کورتیزول توسط غدد فوق کلیوی ساخته می‌شود. غدد فوق کلیوی دو غده کوچک هستند که در بالای کلیه قرار دارند.

کورتیزول به بدن‌ شما کمک می‌کند تا:

  • به استرس پاسخ دهد

  • با عفونت مبارزه کند

  • قند خون‌تان را تنظیم کند

  • فشار خون‌تان را حفظ کند

  • متابولیسم بدن را تنظیم کند. متابولیسم بدن یعنی فرآیند نحوه استفاده بدن از غذا و انرژی.

کورتیزول بیش از حد یا خیلی کم می‌تواند باعث مشکلات جدی سلامتی شود.

نام‌های دیگر: آزمایش خون هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک، کورتیکوتروپین

چرا آزمایش هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) تجویز می‌شود؟

آزمایش ACTH اغلب همراه با آزمایش کورتیزول برای تشخیص اختلالات هیپوفیز یا غدد فوق کلیوی انجام می‌شود٬ مانند:

  • سندرم کوشینگ، اختلالی که در آن غده فوق کلیوی٬ کورتیزول بیش از حد تولید می‌کند. ممکن است ناشی از تومور در غده هیپوفیز یا استفاده از داروهای استروئیدی باشد. استروئیدها برای درمان التهاب استفاده می‌شوند، اما می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند که بر سطح کورتیزول تأثیر می‌گذارد.

  • بیماری کوشینگ، نوعی از سندرم کوشینگ. بیماری کوشینگ معمولاً توسط یک تومور غیرسرطانی غده هیپوفیز ایجاد می‌شود. تومور باعث تولید بیش از حد ACTH می‌شود. این باعث می‌شود که غدد فوق کلیوی بیش از حد کورتیزول تولید کنند.

  • بیماری آدیسون، وضعیتی که در آن غده آدرنال به مقدار کافی کورتیزول تولید نمی‌کند.

  • کم‌کاری هیپوفیز، اختلالی که در آن غده هیپوفیز مقدار کافی یا تمام هورمون‌های خود را تولید نمی‌کند.

چرا به آزمایش ACTH نیاز دارم؟

اگر علائم کورتیزول بیش از حد یا خیلی کم دارید، ممکن است به این آزمایش نیاز داشته باشید.

علائم کورتیزول بیش از حد عبارتند از:

  • افزایش وزن

  • تجمع چربی در شانه‌ها

  • علائم کشش صورتی یا بنفش (خطوط) روی شکم، ران‌ها و/یا پستان‌ها

  • پوستی که به راحتی کبود می‌شود

  • افزایش موهای بدن

  • ضعف عضلانی

  • خستگی

  • آکنه

علائم مقدار بسیار کم کورتیزول عبارتند از:

همچنین در صورت داشتن علائم هیپوفیز ممکن است به این آزمایش نیاز داشته باشید. علائم بسته به شدت بیماری متفاوت است، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

در طول آزمایش ACTH چه اتفاقی می‌افتد؟

یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی با استفاده از یک سوزن کوچک از رگ بازوی شما نمونه خون می‌گیرد. پس از وارد کردن سوزن، مقدار کمی خون در یک لوله آزمایش یا ویال جمع آوری می‌شود.

وقتی سوزن داخل یا خارج می‌شود ممکن است کمی احساس سوزش کنید. این کار معمولا کمتر از پنج دقیقه طول می‌کشد.

آیا برای آماده شدن برای آزمایش باید کاری انجام دهم؟

ممکن است لازم باشد یک شب قبل از آزمایش ناشتا باشید (نخورید یا ننوشید). آزمایش‌ها معمولاً صبح زود انجام می‌شوند، زیرا سطح کورتیزول در طول روز تغییر می‌کند.

آیا آزمایش ACTH خطراتی دارد؟

انجام آزمایش خون خطر بسیار کمی دارد. ممکن است در نقطه‌‌ای که سوزن وارد شده درد خفیفی یا کبودی داشته باشید، اما بیشتر علائم به سرعت از بین می‌روند.

نتایج به چه معنا است؟

نتایج آزمایش ACTH اغلب با نتایج آزمایش‌های کورتیزول مقایسه می‌شود و ممکن است یکی از موارد زیر را نشان دهد:

  • سطح بالای ACTH و سطوح بالای کورتیزول: این ممکن است به معنای بیماری کوشینگ باشد.

  • سطح پایین ACTH و سطوح بالای کورتیزول: این ممکن است به معنای سندرم کوشینگ یا تومور غده فوق کلیوی باشد.

  • سطح بالای ACTH و سطوح پایین کورتیزول: این ممکن است به معنای بیماری آدیسون باشد.

  • سطح پایین ACTH و سطوح پایین کورتیزول. این ممکن است به معنای کم‌کاری هیپوفیز باشد.

اگر در مورد نتایج خود سؤالی دارید، با پزشک یا پرستار خود صحبت کنید.

آیا چیز دیگری وجود دارد که باید در مورد آزمایش ACTH بدانم؟

آزمایشی به نام آزمایش تحریک ACTH گاهی به جای آزمایش ACTH برای تشخیص بیماری آدیسون و هیپوفیز انجام می‌شود. آزمایش تحریک ACTH یک آزمایش خون است که سطح کورتیزول را قبل و بعد از تزریق ACTH اندازه‌گیری می‌کند.

اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجی‌پزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، به‌روز می‌باشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.

bottom of page