عوارض - کم خونی ناشی از کمبود ویتامین بی۱۲ یا فولات

• بررسی اجمالی

• علائم

• علل

• تشخیص

• درمان

• عوارض

از آنجایی که اکثر موارد کمبود ویتامین B12 یا کمبود فولات را می‌توان به راحتی و به طور موثر درمان کرد، عوارض نادر است.

اما گاهی اوقات ممکن است عوارض ایجاد شود، به خصوص اگر مدتی است که دچار کمبود هر یک از ویتامین‌ها بوده‌اید.

عوارض کم خونی

همه انواع کم خونی، صرف نظر از علت، می‌تواند منجر به عوارض قلبی و ریوی شود، زیرا قلب برای پمپاژ خون به اندام‌های حیاتی مشکل دارد.

بزرگسالان مبتلا به کم خونی شدید در معرض خطر ابتلا به این مشکلات هستند:

• ضربان قلب سریع و غیر طبیعی (تاکی کاردی)

• نارسایی قلبی، که در آن قلب نمی‌تواند خون کافی را با فشار مناسب در بدن پمپاژ کند

عوارض کمبود ویتامین B12

کمبود ویتامین B12 (با یا بدون کم خونی) می‌تواند عوارضی ایجاد کند.

تغییرات عصبی

کمبود ویتامین B12 می‌تواند باعث مشکلات عصبی شود که بر سیستم عصبی شما تأثیر می‌گذارد، مانند:

• مشکلات بینایی

• از دست دادن حافظه

• سوزن و سوزن شدن

• از دست دادن هماهنگی فیزیکی (آتاکسی)، که می‌تواند کل بدن شما را تحت تاثیر قرار دهد و باعث مشکل در صحبت کردن یا راه رفتن شود.

• آسیب به بخش‌هایی از سیستم عصبی (نوروپاتی محیطی)، به ویژه در پاها

اگر مشکلات عصبی ایجاد شود، گاهی اوقات می‌توانند غیرقابل برگشت باشند.

ناباروری

کمبود ویتامین B12 گاهی اوقات می‌تواند منجر به ناباروری موقت(ناتوانی در باردار شدن) شود.

این معمولا با درمان مناسب ویتامین B12 بهبود می‌یابد.

سرطان معده

اگر کمبود ویتامین B12 ناشی از آنمی پرنیشیوز است، خطر ابتلا به سرطان معده افزایش می‌یابد.

آنمی پرنیشیوز وضعیتی است که در آن سیستم ایمنی بدن شما به سلول‌های سالم معده حمله می‌کند.

نقص لوله عصبی

اگر باردار هستید، نداشتن ویتامین B12 کافی می‌تواند خطر ابتلای نوزاد شما به یک نقص مادرزادی جدی به نام نقص لوله عصبی را افزایش دهد.

لوله عصبی یک کانال باریک است که در نهایت مغز و نخاع را تشکیل می‌دهد.

نمونه‌هایی از نقص لوله عصبی عبارتند از:

• اسپینا بیفیدا - وقتی که ستون فقرات نوزاد به درستی رشد نمی‌کند

• آنسفالی - وقتی که نوزاد بدون بخش‌هایی از مغز و جمجمه متولد می‌شود

• انسفالوسل - وقتی که یک غشاء یا کیسه پوشیده از پوست حاوی بخشی از مغز از سوراخی در جمجمه بیرون می‌زند.

در مورد اینکه چگونه می‌توانید خطر ابتلای نوزاد خود به نقص لوله عصبی را کاهش دهید بیشتر بدانید.

اثرات نیتروز اکسید

نیتروز اکسید که معمولاً به عنوان «گاز و هوا» شناخته می‌شود، نوعی بی‌حسی است که در درمان‌های دندانپزشکی و زایمان استفاده می‌شود.

استفاده از نیتروز اکسید می‌تواند سطح ویتامین B12 در بدن شما را کاهش دهد. اگر باردار هستید و کمبود B12 دارید، با پزشک یا ماما خود در مورد اینکه آیا می‌توانید در طول زایمان از گاز و هوا استفاده کنید صحبت کنید.

عوارض کمبود فولات

کمبود فولات (همراه با یا بدون کم خونی) نیز می‌تواند عوارضی ایجاد کند.

ناباروری

مانند کمبود ویتامین B12، کمبود فولات نیز می‌تواند بر باروری شما تأثیر بگذارد.

اما این فقط موقتی است و معمولاً با مکمل‌های فولات قابل برگشت است.

بیماری قلب و عروقی

تحقیقات نشان داده است که کمبود فولات در بدن شما ممکن است خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی (CVD) را افزایش دهد.

بیماری‌های قلبی عروقی اصطلاح کلی است که بیماری قلب یا رگ‌های خونی مانند بیماری عروق کرونر قلب را توصیف می‌کند. 

سرطان

تحقیقات نشان داده است که کمبود فولات می‌تواند خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها مانند سرطان روده بزرگ (کولون) را افزایش دهد.

مشکلات در زایمان

کمبود فولات در دوران بارداری ممکن است خطر تولد زودرس نوزاد (قبل از هفته ۳۷ بارداری) یا وزن کم هنگام تولد را افزایش دهد.

خطر جدا شدن جفت نیز ممکن است افزایش یابد. این یک وضعیت جدی است که در آن جفت شروع به جدا شدن از دیواره داخلی رحم می‌کند و باعث درد معده و خونریزی از واژن می‌شود. 

نقص لوله عصبی و فولیک اسید

همانند کمبود ویتامین B12، کمبود فولات نیز می‌تواند بر رشد و نمو جنین در رحم تاثیر بگذارد.

این امر خطر ابتلا به نقص لوله عصبی مانند اسپینا بیفیدا را در جنین افزایش می‌دهد.

توصیه می‌شود تمام زنانی که ممکن است باردار شوند روزانه مکمل فولیک اسید مصرف کنند.

شما باید قبل از باردار شدن و تا ۱۲ هفته اول بارداری روزانه ۴۰۰ میکروگرم مکمل اسید فولیک مصرف کنید.

این اطمینان حاصل می‌کند که هم شما و هم نوزادتان فولات کافی دارید و به رشد و نمو نوزادتان کمک می‌کند.

قرص‌های اسید فولیک را می‌توانید با نسخه پزشک یا از داروخانه‌ها، سوپرمارکت‌های بزرگ و فروشگاه‌های مواد غذایی سالم خریداری کنید.

اگر باردار هستید و بیماری دیگری دارید که ممکن است نیاز بدن شما به فولات را افزایش دهد، پزشک شما برای جلوگیری از کم‌خونی شما را تحت نظر خواهد داشت.

در برخی موارد، ممکن است به دوز بالاتر فولیک اسید نیاز داشته باشید. به عنوان مثال، اگر دیابت دارید، به جای ۴۰۰ میکروگرم استاندارد، باید ۵ میلی گرم مکمل فولیک اسید مصرف کنید.

پزشک عمومی شما می‌تواند دوز بالاتر فولیک اسید را تجویز کند.

در مورد ویتامین‌ها و تغذیه در دوران بارداری بیشتر بدانید