حاملگی خارج رحمی

• بررسی اجمالی

• علائم

• تشخیص

• درمان

حاملگی خارج از رحم زمانی اتفاق می‌افتد که یک تخمک بارور شده٬ خارج از رحم، معمولا در یکی از لوله‌های فالوپ، لانه گزینی کند.

لوله‌های فالوپ لوله‌هایی هستند که تخمدان‌ها را به رحم متصل می‌کنند. اگر تخمکی در آنها گیر کند، به جنین تبدیل نمی‌شود و در صورت ادامه بارداری، سلامتی شما ممکن است به خطر بیفتد.

متاسفانه نجات «حاملگی خارج از رحم» امکان پذیر نیست. معمولاً باید با استفاده از دارو یا عمل جراحی آن را خارج کرد.

معمولا از هر ۹۰ بارداری حدود ۱ حاملگی خارج از رحم است.

علائم حاملگی خارج رحمی

حاملگی خارج از رحم همیشه باعث ایجاد علائم نمی‌شود و ممکن است فقط در طی سونوگرافی معمول بارداری تشخیص داده شود.

اگر علائمی دارید، بین هفته‌های ۴ تا ۱۲ بارداری ایجاد می‌شوند.

علائم می‌تواند شامل ترکیبی از موارد زیر باشد:

• عقب افتادن قاعدگی و سایر علائم بارداری

• درد زیر شکم در یک طرف

• خونریزی واژن یا ترشحات آبکی قهوه‌ای رنگ

• درد در نوک شانه

• ناراحتی هنگام ادرار یا دفع مدفوع

اما این علائم لزوماً نشانه‌ یک مشکل جدی نیستند. آنها گاهی اوقات می‌توانند ناشی از مشکلات دیگری مانند عفونت معده باشند.

درباره علائم حاملگی خارج رحمی بیشتر بخوانید.

چه زمانی مشاوره پزشکی دریافت کنید

اگر ترکیبی از علائم بالا را دارید و ممکن است باردار باشید - حتی اگر تست بارداری شما مثبت نشده - با پزشک عمومی خود تماس بگیرید یا از اورژانس محلی مشاوره بگیرید.

بارداری خارج از رحم می‌تواند جدی باشد، بنابراین مهم است که فوراً مشاوره دریافت کنید.

پزشک عمومی شما در مورد علائم شما سوال می‌کند و معمولاً باید یک آزمایش بارداری انجام دهید تا مشخص شود آیا ممکن است دچار بارداری خارج از رحم شده باشید.

با توجه به محل زندگی شما٬ ممکن است برای ارزیابی بیشتر به یک کلینیک تخصصی بارداری زودرس ارجاع داده شوید، جایی که ممکن است برای تأیید تشخیص، سونوگرافی و آزمایش خون انجام شود. 

درباره آزمایش حاملگی خارج رحمی بیشتر بخوانید.

چه زمانی باید کمک اضطراری دریافت کرد

بارداری خارج از رحم چگونه درمان می‌شود

سه درمان اصلی برای بارداری خارج از رحم وجود دارد:

• مدیریت انتظار - شما به دقت تحت نظر قرار می‌گیرید و در صورتی که تخمک بارور شده خود به خود حل نشود، از یکی از درمان‌های زیر استفاده می‌شود.

• دارو - تزریق یک داروی قوی به نام متوترکسات که برای متوقف کردن رشد بارداری استفاده می‌شود

• جراحی - جراحی سوراخ کلید (لاپاراسکوپی) تحت بیهوشی عمومی برای برداشتن تخمک بارور شده، که معمولا همراه با لوله فالوپ آسیب دیده انجام می‌شود.

درباره مزایا و معایب هر گزینه به شما گفته خواهد شد. در بسیاری از موارد، با توجه به علائم و نتایج آزمایشات شما، درمان خاصی توصیه می‌شود.

برخی از درمان‌ها ممکن است در آینده توانایی باردار شدن به طور طبیعی را کاهش دهند، اگرچه اکثر زنان همچنان قادر به بارداری خواهند بود. در این مورد با پزشک خود صحبت کنید.

درباره درمان حاملگی خارج رحمی بیشتر بخوانید.

کمک و حمایت پس از حاملگی خارج از رحم

از دست دادن بارداری می‌تواند ویرانگر باشد و بسیاری از زنان همان احساس غم و اندوهی را تجربه می‌کنند که گویی یکی از اعضای خانواده یا شریک زندگی خود را از دست داده‌اند.

این طبیعی است که این احساسات چندین ماه طول بکشد، اگرچه به مرور زمان بهبود می‌یابند. مطمئن شوید که به خود و شریک زندگی‌تان برای سوگواری زمان بدهید.

اگر شما یا شریک زندگی‌تان برای کنار آمدن با این فقدان مشکل دارید، ممکن است از حمایت یا مشاوره حرفه‌ای بهره مند شوید. در این مورد با پزشک عمومی خود صحبت کنید.

گروه‌های حمایتی محلی برای افرادی که تحت تأثیر از دست دادن بارداری قرار گرفته‌اند نیز می‌توانند کمک کنند. با جستجو در اینترنت می‌توانید تعدادی از آنها را بیابید.

درباره کنار آمدن با فقدان بیشتر بخوانید.

تلاش برای یک بچه دیگر

ممکن است بخواهید زمانی که شما و شریک زندگی‌تان از نظر جسمی و روحی آمادگی پیدا کردید برای داشتن فرزند دیگری اقدام کنید.

احتمالا به شما توصیه می‌شود که قبل از تلاش مجدد، حداقل تا ۲ دوره پریودی بعد از درمان صبر کنید تا به خودتان برای بهبودی فرصت بدهید.

اگر با متوترکسات درمان شده‌اید، معمولاً توصیه می‌شود حداقل ۳ ماه صبر کنید زیرا این دارو در صورت بارداری در این مدت می‌تواند به جنین شما آسیب برساند.

اکثر زنانی که حاملگی خارج از رحم داشته‌اند، حتی اگر یکی از لوله های فالوپ آنها برداشته شده باشد، می‌توانند دوباره باردار شوند. گاهی اوقات، ممکن است نیاز به استفاده از درمان باروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) باشد.

اگر قبلا یکبار بارداری خارج از رحم داشته باشید، احتمال اینکه دوباره دچار آن شوید بیشتر است، اما همچنان این خطر کم است.

اگر دوباره باردار شدید، بهتر است در اسرع وقت به پزشک عمومی خود اطلاع دهید تا سونوگرافی‌های اولیه برای بررسی اینکه همه چیز خوب است، انجام شود.

چه چیزی می‌تواند باعث حاملگی خارج از رحم شود؟

در بسیاری از موارد، دلیل اینکه چرا یک زن دچار بارداری خارج از رحم می‌شود مشخص نیست. گاهی اوقات این اتفاق زمانی می‌افتد که مشکلی در لوله‌های فالوپ وجود داشته باشد، مانند باریک یا مسدود بودن آنها.

شرایط زیر همگی با افزایش خطر حاملگی خارج رحمی مرتبط هستند:

• بیماری التهابی لگن (PID) - التهاب سیستم تولید مثل زنانه که معمولاً توسط یک عفونت مقاربتی (STI) ایجاد می‌شود.

• حاملگی خارج از رحم قبلی - خطر داشتن بارداری خارج از رحم دیگر حدود ۱۰٪ است.

• جراحی قبلی روی لوله‌های فالوپ شما - مانند یک عمل ناموفق عقیم سازی زنان

• درمان باروری، مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) - مصرف دارو برای تحریک تخمک گذاری (رها شدن تخمک) می‌تواند خطر بارداری خارج از رحم را افزایش دهد.

• باردار شدن در حین استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD) یا سیستم داخل رحمی (IUS)  برای پیشگیری از بارداری -  بارداری در حین استفاده از این موارد نادر است، اما در صورت بارداری، احتمال بیشتری برای بارداری خارج از رحم وجود دارد.

• سیگار کشیدن

• افزایش سن - این خطر برای زنان باردار بالای ۳۵ سال بیشتر است

شما همیشه نمی‌توانید از بارداری خارج از رحم جلوگیری کنید اما برای کاهش خطر بارداری خارج از رحم، هنگامی که نمی‌خواهید بچه‌دار شوید٬ می‌توانید در هنگام رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید تا از بیماری‌های عفونی مقاربتی جلوگیری کنید. همچنین، اگر سیگار می‌کشید، ترک سیگار نیز می‌تواند به کاهش این خطر کمک کند.