top of page

اطلاعات پزشکی و بهداشتی به زبان ساده برای همه 

Add a Title

ارزیابی سوختگی

ارزیابی سوختگی چیست؟

سوختگی آسیبی است به پوست و یا سایر بافت‌ها که ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

  • گرما - مانند آتش، بخار و سطوح یا مایعات داغ. به این سوختگی‌های حرارتی می گویند. آنها شایع‌ترین نوع سوختگی هستند.

  • مواد شیمیایی - مانند اسیدها یا برخی محصولات پاک کننده.

  • برق - از جمله رعد و برق.

  • تابش - شامل آفتاب سوختگی و سوختگی ناشی از پرتودرمانی برای سرطان

  • اصطکاک - سوختگی ناشی از اصطکاک زمانی اتفاق می‌افتد که پوست روی یک سطح ناهموار خراشیده شود. پوست در اثر حرارت ناشی از اصطکاک پاره شده و اغلب می‌سوزد. علل شایع سوختگی ناشی از اصطکاک شامل تصادفات دوچرخه و موتور سیکلت در هنگام ساییده شدن پوست به پیاده رو است. سوختگی فرش و طناب سوختگی نیز از انواع سوختگی‌های اصطکاکی هستند.

ارزیابی سوختگی معاینه‌ای است که پزشکان انجام می‌دهند تا بفهمند سوختگی چقدر جدی است. ارزیابی انجام می‌شود تا مشخص شود:

  • سوختگی چقدر به عمق پوست رفته است. عمق سوختگی را می‌توان درجه سوختگی یا ضخامت سوختگی نامید.

  • چه مقدار از پوست سوخته است. به این میزان سوختگی گفته می‌شود.

این اطلاعات به پزشکان کمک می‌کند تا در مورد نحوه درمان سوختگی تصمیم بگیرند. شما اغلب می‌توانید سوختگی‌های جزئی را در خانه درمان کنید.

اما اگر به شدت سوخته‌اید، ممکن است نیاز به مراقبت در بیمارستان یا مرکز سوختگی خاص داشته باشید.

نام‌های دیگر: ارزیابی سوختگی

ارزیابی سوختگی برای چه مواردی استفاده می‌شود؟

ارزیابی سوختگی برای یافتن میزان آسیب‌های سوختگی جدی استفاده می‌شود.

پزشکان از اطلاعات ارزیابی سوختگی برای تهیه یک برنامه درمانی و پیش‌بینی چگونگی بهبود سوختگی استفاده می‌کنند. این شامل این موارد است:

  • تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا قربانی سوختگی نیاز به دریافت مایعات داخل وریدی (IV) دارد یا خیر، و اگر چنین است، چه مقدار مایع مورد نیاز است. سوختگی‌های جدی ممکن است باعث نشت مایع از بافت‌ها شود. این می‌تواند منجر به کم آبی بدن و سایر عوارض شود.

  • تصمیم گیری در مورد اینکه آیا یک قربانی سوختگی نیاز به مراقبت در بیمارستان یا یک مرکز ویژه سوختگی دارد.

  • آمادگی برای خطر عوارض ناشی از سوختگی، مانند مشکلات تنفسی، شوک، کاهش خطرناک فشار خون، عفونت و سپسیس

در حین ارزیابی سوختگی چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت صدمات جدی سوختگی، ابتدا قربانی سوختگی از نظر شرایط تهدید کننده زندگی که باید فوراً مدیریت شود، بررسی می‌شود.

اینها شامل مشکلات تنفسی و فشار خون و صدمات دیگر است. لباس‌ها درآورده می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که مواد داغ و یا مواد شیمیایی همچنان باعث سوختگی نمی‌شوند.

هنگامی که یک قربانی سوختگی در وضعیت پایدار باشد، پزشک ارزیابی سوختگی را آغاز می‌کند که شامل دو مرحله است.

تعیین درجه سوختگی

اولین مرحله ارزیابی سوختگی، تعیین درجه سوختگی است. این به این معنی است که بررسی می‌شود که سوختگی تا چه اندازه به داخل پوست می‌رود. سوختگی‌ها با توجه به عمق آنها به سه نوع اصلی تقسیم می‌شوند:

سوختگی درجه ۱

سوختگی درجه ۱ که به آن سوختگی سطحی نیز می‌گویند، کم خطرترین نوع سوختگی است. این سوختگی‌ها فقط به لایه بیرونی پوست، به نام اپیدرم، آسیب می‌زنند.

آفتاب سوختگی نمونه‌ای از سوختگی درجه یک رایج است. سوختگی درجه یک اغلب می‌تواند در خانه، مطب پزشک یا در اورژانس درمان شود. آنها به طور کلی ظرف یک هفته بهبود می‌یابند.

علائم و نشانه‌های سوختگی درجه ۱ عبارتند از:

  • درد

  • سرخی

  • تورم خفیف پوست، اما معمولاً بدون تاول

سوختگی درجه ۲

سوختگی‌های درجه ۲ را سوختگی با ضخامت جزئی نیز می‌نامند. این سوختگی‌ها به لایه بیرونی پوست و لایه زیرین که درم نام دارد آسیب می‌رساند.

سوختگی‌هایی که قسمت بالایی درم را درگیر می‌کنند، سوختگی با ضخامت جزئی سطحی نامیده می‌شود.

سوختگی‌هایی که به عمق درم می‌روند، سوختگی با ضخامت جزئی عمیق نامیده می‌شود.

  • علائم و نشانه ها عبارتند از:

  • درد

  • قرمزی عمیق پوست

  • تاول

  • ظاهر مرطوب یا براق ناشی از نشت مایع

  • از دست دادن احتمالی مقداری پوست

سوختگی درجه ۳

سوختگی‌های درجه ۳ را سوختگی تمام ضخامت نیز می‌گویند. آنها نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند. آنها به کل ضخامت پوست آسیب می‌رسانند یا آن را بطور کامل تخریب می‌کنند

سوختگی‌های درجه ۳ معمولاً برای بهبود نیاز به جراحی دارند. علائم و نشانه‌ها عبارتند از:

  • از بین رفتن لایه‌های پوست

  • نداشتن احساس درد در صورت تخریب اعصاب (اما ممکن است در اثر سوختگی درجه ۱ یا ۲ در نزدیکی سوختگی درجه ۳، احساس درد کنید)

  • پوست خشک و چرمی

  • پوست ذغالی شده یا لکه‌هایی که به رنگ سفید، قهوه‌ای یا سیاه به نظر می‌رسند

سایر سوختگی‌ها

سوختگی‌هایی که به لایه چربی زیر پوست یا عمیق‌تر در عضله یا استخوان می‌روند را می توان سوختگی درجه ۴ یا ۵ نامید.

اگر یک قربانی سوختگی دارای سوختگی درجه ۲ (ضخامت جزئی) یا عمیق‌تر باشد، پزشک به مرحله بعدی ارزیابی ادامه خواهد داد.

مرحله دوم ارزیابی سوختگی

مرحله دوم ارزیابی سوختگی تخمین می‌زند که چه مقدار از بدن سوخته است.

این تخمین درصدی از کل سطح بدن فرد (TBSA) است که سوختگی درجه ۲ یا عمیق‌تر دارد. سوختگی درجه ۱ در این تخمین گنجانده نشده است.

روش‌های مختلفی برای تخمین درصد سوختگی بدن وجود دارد٬ از جمله:

قاعده‌ی ۹ها

«قاعده‌ی ۹ها» بدن را به بخش‌هایی تقسیم می‌کند که برابر با ۹٪ یا ۱۸٪ از کل سطح بدن است. به عنوان مثال، یک بازو معادل ۹ درصد از کل سطح بدن یک فرد است.

این روش به پزشکان کمک می‌کند تا به سرعت تخمین بزنند که چه مقدار از بدن در بزرگسالان سوخته است.

برای کودکان، قانون ۹‌ها برآوردهای سطح متفاوتی دارد. به این دلیل که سر و بدن کودکان نسبت به بزرگسالان متفاوت است.

نمودار لاند-براودر(Lund-Browder)

نمودار لاند-براودر(Lund-Browder) دقیق‌ترین راه برای تخمین درصد سوختگی بدن است، به خصوص برای کودکان.

نسبت بدن کودکان با رشد آنها تغییر می‌کند، بنابراین نمودار بر اساس سن کودک، درصدهای متفاوتی برای سر، گردن و نواحی بدن دارد.

سطح کف دست یا روش کف دست

سطح کف دست یا روش کف دست در بزرگسالان و کودکان استفاده می‌شود.

برای تخمین وسعت مناطق سوختگی کوچکتر مفید است. با این روش، سطح دست (کف دست و انگشتان) یک فرد برابر با ۱ درصد از کل سطح بدن او است.

به عنوان مثال، اگر سوختگی به اندازه دو دست خود دارید، وسعت سوختگی حدود ۲ درصد از کل سطح بدن شما است.

نتایج به چه معنا است؟

برای درک نتایج ارزیابی سوختگی٬ پزشک٬ قسمتی از بدن که سوخته است، علت سوختگی و سلامت فرد سوخته را نیز در نظر می گیرد. تمام این اطلاعات به تصمیم‌گیری در مورد جزئی، متوسط یا شدید بودن سوختگی کمک می‌کند.

شدت سوختگی تصمیمات درمانی را هدایت می‌کند. پزشک می‌تواند توضیح دهد که سوختگی جزئی، متوسط یا شدید است و چرا.

به طور کلی:

سوختگی‌های جزئی

معمولاً نیازی به بستری شدن ندارند و به خوبی بهبود می‌یابند. آنها فقط شامل سوختگی‌های درجه ۱ و یا درجه ۲ می‌شوند. اما ممکن است هنوز هم بسیار دردناک باشند.

آنها همچنین می‌توانند انجام فعالیت‌های عادی را برای چند روز سخت کنند.

سوختگی‌های متوسط

سوختگی‌های متوسط ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند، اما معمولاً نیازی به درمان در مرکز سوختگی ندارند.

آنها فقط سوختگی‌های درجه ۱ و یا درجه ۲ را شامل می‌شوند که ناحیه بزرگ‌تری را نسبت به سوختگی‌های جزئی پوشش می‌دهند. با درمان، معمولا به خوبی بهبود می‌یابند.

سوختگی‌های شدید

سوختگی‌های شدید نیاز به مراقبت ویژه در مرکز سوختگی دارند. درمان در مرکز سوختگی ممکن است برای موارد زیر توصیه شود:

  • سوختگی درجه ۲ که بیش از ۱۰ درصد بدن را می‌پوشاند

  • سوختگی درجه ۳

  • سوختگی درجه ۲ و درجه ۳ در صورت، پا، دست، اندام تناسلی یا مفاصل مانند زانو

  • سوختگی‌هایی که با آسیب‌های دیگر مانند شکستگی استخوان اتفاق می‌افتد

  • سوختگی در افرادی که شرایط پزشکی دیگری دارند که می‌تواند بر بهبودی آنها تأثیر بگذارد، مانند دیابت یا بیماری قلبی

  • سوختگی‌های شیمیایی و سوختگی ناشی از برق، از جمله رعد و برق

  • آسیب‌های تنفسی که ممکن است در اثر تنفس دود، گازهای داغ ناشی از آتش سوزی یا سایر موادی که می توانند دهان، راه هوایی یا ریه شما را بسوزانند، ایجاد شوند.

اگر در مورد نتایج ارزیابی سوختگی و یا درمان سوختگی سؤالی دارید، با پزشک خود صحبت کنید.

آیا لازم است چیز دیگری در مورد ارزیابی سوختگی بدانم؟

شما اغلب می‌توانید سوختگی‌های جزئی را در خانه درمان کنید، اما اگر سوختگی هر یک از علائم زیر را داشت، کمک پزشکی ضروری است:

  • به نظر می‌رسد که به عمق پوست رفته است

  • قطر آن بزرگتر از ۸ سانتی‌متر است

  • چرمی و خشک به نظر می‌رسد

  • دارای تکه های سفید، قهوه ای یا سیاه است

  • خیلی سریع ورم کرده است

  • به مرور زمان دردناک‌تر می‌شود، چرک می‌کند یا باعث تب می‌شود که ممکن است نشانه‌ای از عفونت باشد

همچنین ممکن است برای تمام سوختگی‌هایی که شامل این موارد است کمک پزشکی دریافت کنید:

  • سوختگی ناشی از برق یا مواد شیمیایی است

  • سوختگی روی صورت، دست‌ها، اندام تناسلی، باسن، روی یک مفصل یا تمام قسمت‌های بدن مانند ساق پا یا قفسه سینه قرار دارند.

  • همراه با استنشاق دود، گازهای داغ یا مواد شیمیایی اتفاق می‌افتد

  • برای یک کودک زیر ۵ سال یا یک بزرگسال بزرگتر از ۷۰ سال

اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجی‌پزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، به‌روز می‌باشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.

bottom of page