Add a Title
چگونه و چه زمانی از فنتانیل استفاده کنید
دستورالعملهای پزشک خود را در مورد نحوه استفاده از این دارو دنبال کنید. این به بسیار مهم است زیرا فنتانیل میتواند اعتیاد آور باشد.
قرصهای فنتانیل، قرصهای مکیدنی، اسپری بینی و آمپول به سرعت عمل میکنند. آنها برای دردی استفاده میشوند که انتظار میرود برای مدت کوتاهی ادامه داشته باشد.
چسبهای پوستی فنتانیل بطور آهسته رها میشوند. یعنی فنتانیل به تدریج از طریق پوست در بدن شما آزاد میشود. بیشتر طول میکشد تا شروع به اثر گذاری کند اما اثر آنها دوام بیشتری دارد. آنها برای دردهای طولانی مدت استفاده میشوند.
برخی از چسبهای پوستی پس از برداشتن شدن٬ هنوز اثر دارند٬ زیرا فنتانیل را در زیر پوست ذخیره میکنند.
دوز و قدرت
قدرتهای مختلف فنتانیل به نوع آن بستگی دارد:
چسبهای پوستی در هر ساعت ۱۲ میکروگرم تا ۱۰۰ میکروگرم فنتانیل آزاد میکنند
اسپری بینی حاوی ۵۰ میکروگرم تا ۴۰۰ میکروگرم است
قرصها حاوی ۱۰۰ میکروگرم تا ۸۰۰ میکروگرم هستند
قرصهای مکیدنی حاوی ۲۰۰ میکروگرم تا ۱۶۰۰ میکروگرم هستند
دوزها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. دوز شما به این بستگی دارد که:
دردتان چقدر بد است
چگونه به مسکنهای دیگر واکنش نشان دادهاید
اگر از فنتانیل عوارض جانبی داشتید
تغییرات دوز
قبل از مصرف یا استفاده از فنتانیل، معمولاً با دوز پایین نوع دیگری از مواد افیونی(اوپیوئیدی) مانند مورفین شروع میکنید. این دوز به آرامی افزایش مییابد تا زمانی که درد شما به خوبی کنترل شود.
هنگامی که درد شما کنترل شد، پزشک ممکن است داروی شما را با چسبهای پوستی فنتانیل تعویض کند. با این کار نیازی به مصرف روزانه قرص یا کپسول نخواهید داشت.
اگر پزشک شما موافقت کند که میتوانید مصرف فنتانیل را متوقف کنید، قدرت چسب شما را به تدریج کاهش میدهد. این امر به ویژه در صورتی مهم است که برای مدت طولانی از آن استفاده کرده باشید تا خطر علائم ترک را کاهش دهید.
پزشک شما ممکن است شما را به قرصها و شربت مورفین یا مسکنهای مشابه دیگر سوق دهد تا بتوانند دوز را حتی آهسته تر کاهش دهند کاهش دهند.
نحوه مصرف یا استفاده از فنتانیل
اینکه هر چند وقت یکبار فنتانیل را مصرف یا استفاده میکنید بستگی به نوع تجویز شده شما دارد.
چسبهای پوستی
هر ۳ روز یک چسب جدید قرار دهید. همیشه اول چسب قدیمی را بردارید.
گاهی اوقات پزشک ممکن است چسب پوستی فنتانیل را همراه با یک مسکن که سریع اثر میکند٬ تجویز کند. این برای مدیریت شعلهور شدن ناگهانی درد است که از تسکین چسبها عبور میکند.
هشدار مصرف بیش از حد |
بیش از ۱ چسب را در یک زمان استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک به شما بگوید. استفاده از چسبهای بیشتر از مقدار توصیه شده میتواند منجر به مصرف بیش از حد دارو شود. اجازه ندهید چسب شما به اشتباه به پوست شخص دیگری، به خصوص پوست کودکان، بچسبد. چسب پوستی خود را به دیگران ندهید. فقط باید توسط شخصی استفاده شود که دارو برای او تجویز شده است. |
نحوه استفاده از چسب پوستی فنتانیل
دستورالعملهای ارائه شده به همراه چسب پوستی را به دقت بخوانید.
چسب را از بسته خارج کنید. چسبهای فنتانیل را برش ندهید.
بسته خالی را نگه دارید - باید پچ استفاده شده خود را برای ایمن نگه داشتن آن در بسته خالی قرار دهید. سپس باید آن را به داروساز خود برگردانید تا به روش درست آن را از بین ببرد.
پلاستیک را از پشت چسب جدا کنید. قسمت چسبنده چسب را لمس نکنید.
چسب را روی پوست تمیز، خشک، صاف و بدون آسیب بمالید. قسمت چسبنده چسب را لمس نکنید. جایی را انتخاب کنید که به راحتی بتوانید به آن برسید، مانند بالای سینه یا بالای بازو. سعی کنید از نواحی بسیار پر مو خودداری کنید یا قبل از استفاده از چسب، ابتدا موها را کوتاه کنید. خوب است چند روز قبل از استفاده از چسب، ناحیه مورد نظر را اصلاح کنید تا مطمئن شوید که اصلاح پوست شما را تحریک نمیکند. اگر چسب را روی یک کودک خردسال میزنید، آن را در قسمت بالایی کمر او قرار دهید تا نتواند به آن برسد.
چسب را حداقل به مدت ۳۰ ثانیه روی پوست خود فشار دهید. دقت کنید که بخصوص لبههای آن خوب بچسبد.
اگر پزشک به شما گفته است که از بیش از ۱ چسب پوستی استفاده کنید، دستورالعملهای همراه چسبها را دنبال کنید. اجازه ندهید چسبها روی هم قرار بگیرند.
چسب را با چیزی نپوشانید، از جمله پانسمان یا نوار. اگر متوجه شدید که چسب شما خیلی خوب نمیچسبد، با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید.
دستهای خود را پس از لمس چسب بشویید.
چسب خود را در معرض گرمای شدید یا نور خورشید قرار ندهید. این میتواند مقدار فنتانیل جذب شده در پوست را افزایش دهد و خطر عوارض جانبی یا مصرف بیش از حد را افزایش دهد. این شامل حمامهای گرم طولانی، سونا، پتوهای برقی، بطریهای آب گرم، پدهای حرارتی و آفتاب گرفتن است.
می توانید دوش بگیرید و شنا کنید. پس از آن بررسی کنید که چسب هنوز به درستی روی پوست قرار دارد و اطراف چسب را با دقت خشک کنید.
عوض کردن چسب
وقتی چسب خود را عوض میکنید، سعی کنید آن را هر روز یک ساعت مشخص از روز انجام دهید. به راههایی فکر کنید که به شما کمک کند به یاد بیاورید که چه زمانی آن را عوض کنید. شما میتوانید:
جزئیات را در تقویم خود بنویسید
زمان و تاریخ را روی سطح خود چسب بنویسید (با استفاده از یک خودکار نوک نرم و دائمی)
از یک برنامه تلفن یا بلندگوی هوشمند برای ضبط زمان استفاده کنید
چسب قدیمی را بردارید و آن را محکم از وسط تا کنید تا قسمت چسبنده به خودش بچسبد. آن را در بسته اصلی خود قرار دهید و بسته را طبق دستور داروساز خود دور بیندازید.
چسبهای استفاده شده را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید. حتی چسبهای استفاده شده حاوی مقداری دارویی است که ممکن است به کودکان آسیب برساند و حتی ممکن است کشنده باشد.
بعد از اینکه چسب قدیمی را برداشتید، چسب جدید را در ناحیه دیگری از پوست بمالید.
اگر چسب شما افتاد
هر روز چسب خود را بررسی کنید تا مطمئن شوید که به شما چسبیده است، به خصوص در اطراف لبهها.
اگر چسب شما گم شده است، مطمئن شوید که اشتباهاً به پوست شخص دیگری، مخصوصاً پوست کودکان، نچسبیده است - مثلاً اگر در رختخواب افتاد یا روی زمین افتاد.
مهم است که آن را پیدا کنید و دوباره در بسته قرار دهید تا زمانی که بتوانید آن را به داروساز خود برگردانید.
اگر یک چسب قبل از پایان ۳ روز معمول افتاد، یک چسب دیگر را در قسمت دیگری از بدن خود قرار دهید و چسب قدیمی را در بسته خالی چسب جدید قرار دهید. روز و ساعت را یادداشت کنید. سپس بعد از ۳ روز دیگر طبق معمول چسب را دوباره عوض کنید.
با پزشک خود تماس بگیرید یا از اورژانس محلی مشورت بگیرید اگر: |
اگر این اتفاق افتاد، بلافاصله چسب را بردارید. |
اگر نیاز است که به اورژانس بروید، خودتان رانندگی نکنید. از شخص دیگری بخواهید که شما را برساند یا با آمبولانس تماس بگیرید.
بسته یا بروشور فنتانیل داخل آن به همراه سایر داروهایتان را با خود ببرید.
قرص، قرص مکیدنی و اسپری بینی
معمولاً فقط در صورت نیاز از قرصهای فنتانیل، قرصهای مکیدنی یا اسپری بینی استفاده میکنید. در صورت نیاز به استفاده بیش از ۴ بار در روز به پزشک خود اطلاع دهید.
نحوه مصرف قرص فنتانیل
دستورالعملهای همراه قرصهایتان را به دقت بخوانید. این به شما میگوید که چگونه قرص را از بستهبندی خارج کنید و آن را کجا در دهان خود قرار دهید.
اگر دهانتان خشک است، میتوانید ابتدا از مقداری آب برای خیس کردن دهانتان استفاده کنید.
با توجه به نوع قرصی که دارید، قرص را در دهان خود قرار دهید، یا زیر زبان یا بین گونه و لثه خود.
اجازه دهید قرص بدون مکیدن یا جویدن در دهان ذوب شود.
با پزشک خود تماس بگیرید یا از اورژانس محلی مشورت بگیرید اگر: |
اگر این اتفاق افتاد، قرص را بلافاصله از دهان خود خارج کنید. دهان خود را با آب بشویید و تکههای باقی مانده از قرص را در سینک یا توالت تف کنید. |
اگر نیاز است که به بخش مراقبتهای ویژه بروید، خودتان رانندگی نکنید. از شخص دیگری بخواهید که شما را برساند یا با آمبولانس تماس بگیرید.
بسته فنتانیل، یا بروشور داخل آن، به اضافه سایر داروهایتان را با خود ببرید.
در صورت بروز این عوارض با پزشک خود در مورد کاهش دوز صحبت کنید.
نحوه مصرف قرص فنتانیل
دستورالعملهایی را که همراه با قرصهای مکیدنی ارائه میشود، به دقت بخوانی د.
اگر دهانتان خشک است، میتوانید ابتدا از مقداری آب برای خیس کردن دهانتان استفاده کنید.
دسته را بگیرید و مکیدنی را در دهان خود خود قرار دهید.
به حرکت مکیدنی در دهان خود، به خصوص در امتداد گونهها ادامه دهید و دسته را بچرخانید.
مکیدنی را گاز نگیرید و نجوید و سعی نکنید آن را خیلی سریع تمام کنید. باید حدود ۱۵ دقیقه طول بکشد تا ذوب شود.
با پزشک خود تماس بگیرید یا از اورژانس محلی مشورت بگیرید اگر: |
اگر این اتفاق افتاد، قرص را فوراً از دهان خود خارج کنید. دهان خود را با آب بشویید و تکههای باقی مانده از مکیدنی را در سینک یا توالت تف کنید. |
اگر نیاز است که به اورژانس بروید، خودتان رانندگی نکنید. از شخص دیگری بخواهید که شما را برساند یا با آمبولانس تماس بگیرید.
بسته فنتانیل، یا بروشور داخل آن، به اضافه سایر داروهایتان را با خود ببرید.
در صورت بروز این عوارض با پزشک خود در مورد کاهش دوز صحبت کنید.
نحوه استفاده از اسپری بینی فنتانیل
دستورالعملهای همراه اسپری بینی را با دقت بخوانید. این به شما میگوید که چگونه از اسپری بینی که دارید استفاده کنید.
بنشینید و سر خود را صاف نگه دارید.
در صورت نیاز بینی خود را تخلیه کنید.
یک سوراخ بینی را با فشار دادن قسمت خارجی بینی با انگشت خود ببندید.
یک دوز را در سوراخ دیگر بینی اسپری کنید.
اگر پزشک به شما گفته است که میتوانید از دوز دوم استفاده کنید، این بار از سوراخ بینی دیگر استفاده کنید.
مدت زمان مصرف فنتانیل
با توجه به دلیل استفاده از فنتانیل، ممکن است فقط برای مدت کوتاهی نیاز به استفاده از آن داشته باشید.
به عنوان مثال، اگر بعد از جراحت یا عمل درد دارید، ممکن است فقط برای چند روز یا چند هفته نیاز به استفاده از فنتانیل داشته باشید.
در صورت داشتن بیماری طولانی مدت، ممکن است نیاز به استفاده طولانی تری داشته باشید.
فنتانیل را بطور ایمن نگهداری کنید
انواع فنتانیل را در مکانی امن و دور از دسترس کودکان یا بزرگسالان آسیب پذیر نگهداری کنید.
چسبهای استفاده شده همچنان حاوی فنتانیل هستند که میتواند برای شخص دیگری خطرناک باشد. مهم است که بعد از برداشتن قسمتهای چسبنده آنها را به هم بچسبانید و تا زمانی که بتوانید آنها را به داروساز تان برگردانید، ایمن نگه دارید.
اگر فراموش کردید از آن استفاده کنید
اینکه اگر مصرف یا استفاده از فنتانیل را فراموش کردید چه کاری باید انجام دهید بستگی به نوع مصرف شما دارد. بیشتر انواع فنتانیل فقط در صورت نیاز مصرف میشوند و بنابراین بعید است که آنها را فراموش کنید.
هرگز ۲ دوز را همزمان مصرف نکنید. هرگز دوز اضافی برای جبران فراموشی نداشته باشید.
اگر فراموش کردید چسب خود را تغییر دهید، به محض یادآوری این کار را انجام دهید و روز و ساعت را یادداشت کنید. سپس مجدداً پس از ۳ روز طبق معمول چسب را عوض کنید. اگر برای تعویض چسب خود بسیار دیر شده است، بدون اینکه ابتدا با پزشک خود مشورت کنید، از چسب جدید استفاده نکنید.
همیشه قبل از گذاشتن چسب جدید، چسب قدیمی را بردارید. هرگز بیش از ۱ چسب در یک زمان استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک به شما بگوید.
اگر بطور مکرر فراموش میکنید که چسبها را عوض کنید، ممکن است تنظیم زنگ هشدار برای یادآوری به شما کمک کند. همچنین میتوانید از داروساز خود در مورد راههای دیگر راهنمایی بخواهید تا به شما کمک کند مصرف داروهای خود را به خاطر بسپارید.
اگر بیش از حد مصرف یا استفاده کنید
مهم است که بیش از دوز تجویز شده مصرف نکنید، حتی اگر فکر میکنید دوز شما برای تسکین درد شما کافی نیست. اگر فکر میکنید به دوز متفاوتی نیاز دارید، ابتدا با پزشک خود صحبت کنید.
مصرف بیش از حد فنتانیل میتواند خطرناک باشد. با این حال، مقداری که میتواند منجر به مصرف بیش از حد شود از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
اگر بیش از حد مصرف کردهاید، ممکن است احساس خواب آلودگی، حالت تهوع یا سرگیجه داشته باشید. همچنین ممکن است نفس کشیدن برای شما دشوار باشد.
در موارد جدی ممکن است بیهوش شوید و ممکن است نیاز به درمان اورژانسی در بیمارستان داشته باشید.
اکنون با اورژانس محلی تماس بگیرید یا به اورژانس بروید اگر: |
|
فورا از اورژانس محلی مشورت بگیرید اگر: |
|
اگر نیاز است که به اورژانس بروید، خودتان رانندگی نکنید. از شخص دیگری بخواهید که شما را برساند یا با آمبولانس تماس بگیرید.
بسته فنتانیل، یا بروشور داخل آن، به اضافه سایر داروهایتان را با خود ببرید.
قطع مصرف فنتانیل
اگر نیاز به مصرف یا استفاده طولانی مدت از فنتانیل داشته باشید، بدن شما میتواند به آن عادت کند.
معمولا مشکلی نیست. با این حال، اگر مصرف آن را به طور ناگهانی متوقف کنید، ممکن است علائم ترک را تجربه کنید.
اگر میخواهید مصرف فنتانیل را متوقف کنید، ابتدا با پزشک خود صحبت کنید. دوز شما را می توان به تدریج کاهش داد تا علائم ترک نداشته باشید.
اگر مصرف فنتانیل را به طور ناگهانی متوقف کنید، ممکن است دچار این عوارض شوید:
احساس آشفتگی
احساس اضطراب
لرزش
زیاد عرق کردن
مهم |
اگر بیش از چند هفته فنتانیل مصرف یا از آ ن استفاده میکنید، بدون مشورت با پزشک خود آن را قطع نکنید. |
بیشتر در فنتانیل
اطلاعات پزشکی و بهداشتی ما در دیجیپزشک دارای نشان کیفیت PIF TICK است. این یعنی استفاده از آن آسان است، بهروز میباشد و بر پایه جدیدترین شواهد علمی تهیه شده است.