آمبولی

آمبولی یک شریان مسدود شده است که توسط یک جسم خارجی مانند لخته خون یا حباب هوا ایجاد می‌شود.

بافت‌ها و اندام‌های بدن به اکسیژن نیاز دارند که از طریق جریان خون به سراسر بدن منتقل می‌شود.

اگر خونرسانی به یک عضو اصلی - مانند مغز، قلب یا ریه‌ها - مسدود شود، اندام بخشی یا تمام عملکرد خود را از دست می‌دهد.

دو مورد از جدی‌ترین شرایط ناشی از آمبولی عبارتند از:

• سکته مغزی - وقتی که خونرسانی به مغز قطع می‌شود

• آمبولی ریه - وقتی که یک جسم خارجی٬ شریانی را که خون را از قلب به ریه‌ها می‌برد (شریان ریوی) مسدود می‌کند.

علائم آمبولی

علائم آمبولی به نوع آمبولی بستگی دارد.

علائم اصلی سکته مغزی عبارتند از افتادگی صورت، ضعف یا بی‌حسی در یک بازو و تکلم نامفهوم یا ناتوانی در صحبت کردن یا درک آنچه گفته می‌شود.

اگر آمبولی ریه دارید، درد قفسه سینه تیز یا کوبنده‌ای خواهید داشت که به طور ناگهانی شروع می‌شود یا به تدریج بروز می‌کند. تنگی نفس، سرفه خونی و احساس ضعف یا سرگیجه، یا غش کردن نیز از علائم شایع هستند.

ترومبوز ورید عمقی (DVT) یک لخته خون در وریدهای عمقی پا است. یکی از دلایل اصلی آمبولی ریه است. ترومبوز ورید عمقی گاهی اوقات هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. با این حال، علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد، تورم و حساسیت در یکی از پاهای شما (معمولا ساق پا)

• درد شدید در ناحیه آسیب دیده

• گرم شدن پوست در ناحیه لخته شده

• پوست قرمز، به خصوص در پشت ساق پا زیر زانو

  
  

غواصان باید همیشه توسط همکاران و سرپرستان خود به دقت تحت نظر باشند تا هرگونه آمبولی هوا یا گاز را بتوان فوراً شناسایی و درمان کرد. علائم هشدار آمبولی هوا را بخوانید.

علل

جسم خارجی هر جسم یا ماده‌ای است که نباید در خون شما باشد. اجسام خارجی که باعث آمبولیزم می‌شوند به عنوان آمبولی شناخته می‌شوند.

برخی از علل شایع آمبولی در زیر ذکر شده است.

لخته شدن خون

خون حاوی عوامل لخته کننده طبیعی است که به جلوگیری از خونریزی بیش از حد هنگام بریدن خود کمک می‌کند.

برخی از شرایط - مانند چاقی، بیماری قلبی، سرطان و بارداری - می‌توانند باعث ایجاد لخته‌های خون در داخل رگ‌های شما شوند، حتی در جایی که خونریزی وجود ندارد.

لخته می‌تواند قبل از اینکه گیر کند و شروع به مسدود کردن جریان خون به اندام کند٬ در جریان خون حرکت کند.

چربی

شکستگی یک استخوان بلند، مانند استخوان ران، می‌تواند منجر به آزاد شدن ذرات چربی در داخل استخوان در جریان خون شود. گاهی اوقات ذرات چربی ممکن است به دنبال سوختگی شدید یا به عنوان عارضه جراحی استخوان ایجاد شوند.

هوا

همچنین اگر حباب‌های هوا یا گازهای دیگر وارد جریان خون شوند، آمبولی ممکن است رخ دهد.

آمبولی هوا یک نگرانی خاص برای غواصان است. اگر یک غواص خیلی سریع به سطح آب شنا کند، تغییر فشار می‌‌تواند باعث ایجاد حباب‌های نیتروژن در جریان خون او شود و در یک رگ خونی به دام بیفتد. این انسداد می‌تواند باعث بیماری رفع فشار شود.

کلسترول

در افراد مبتلا به آترواسکلروز شدید (شریان‌های تنگ ناشی از تجمع کلسترول)، گاهی اوقات تکه‌های کوچک کلسترول می‌تواند از کنار رگ خونی جدا شده و منجر به آمبولی شود.

مایع آمنیوتیک

در موارد نادر، مایع آمنیوتیک - که نوزاد را در داخل رحم احاطه کرده و از آن محافظت می‌کند - می‌تواند در طول زایمان به رگ‌های خونی مادر نشت کند و باعث انسداد شود. این می‌تواند منجر به مشکلات تنفسی، کاهش فشار خون و از دست دادن هوشیاری شود.

عوامل خطر

خطر ابتلا به آمبولی در شما افزایش می‌یابد اگر:

• اضافه وزن دارید یا چاق هستید (دارای شاخص توده بدنی ۳۰ یا بیشتر)

• باردار هستید

• ۶۰ سال یا بیشتر سن دارید

• سیگار می‌کشید

• بیماری قلبی دارید

• برای مدت طولانی بی‌حرکت هستید

درمان آمبولی

نحوه درمان آمبولی به موارد زیر بستگی دارد:

• چه چیزی باعث گرفتگی شده است

• اندازه گرفتگی

• محل گرفتگی در بدن 

گاهی اوقات رای رفع گرفتگی٬ یک عمل جراحی به نام آمبولکتومی انجام می‌شود. در حین عمل، جراح برشی در شریان آسیب‌دیده ایجاد می‌کند تا جسم خارجی که باعث انسداد می‌شود، در فرآیندی به نام آسپیراسیون مکیده شود.

ممکن است از دارو برای از بین بردن آمبولی (ترومبولیز) ناشی از لخته شدن خون استفاده شود. داروهای ضد انعقاد، مانند وارفارین، هپارین و آسپرین با دوز پایین، می‌توانند به چسبندگی خون کمتر و جلوگیری از تشکیل لخته‌های بیشتر کمک کنند.

آمبولی‌های ناشی از حباب‌های هوا معمولاً در یک اتاقک «هایپرباریک» درمان می‌شوند. فشار هوای داخل محفظه بیشتر از فشار هوای معمولی بیرون است که به کاهش اندازه حباب‌های هوا در داخل بدن غواص کمک می کند.

جلوگیری از آمبولی

همیشه نمی‌توان از آمبولی جلوگیری کرد، اما کارهایی وجود دارد که می‌توانید انجام دهید تا خطر ابتلا به آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهید. به عنوان مثال، شما می‌توانید:

• رژیم غذایی سالم داشته باشید - کم چربی، فیبر بالا، از جمله غلات کامل و مقدار زیادی میوه و سبزیجات (حداقل ۵ وعده در روز)

• مقدار نمک در رژیم غذایی خود را به بیش از ۶ گرم (۱ قاشق چایخوری) در روز محدود کنید.

• اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، با استفاده از ترکیبی از ورزش منظم و رژیم غذایی کنترل شده با کالری، وزن خود را کاهش دهید.

• اگر سیگار می‌کشید، سیگار را ترک کنید

• حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته ورزش کنید